Các trường hợp đất đã cấp Sổ đỏ bị Nhà nước thu hồi

Theo Luật Đất đai 2024, việc Nhà nước thu hồi đất không diễn ra tùy tiện mà bắt buộc phải thuộc một trong các căn cứ pháp lý được quy định rõ ràng.

Các trường hợp thu hồi Sổ đỏ theo Luật Đất đai. Nguồn: Báo Sức khỏe & Đời sống

1. Thu hồi đất vì mục đích quốc phòng, an ninh và phát triển kinh tế - xã hội

Nhà nước thực hiện quyền thu hồi đất đối với các thửa đất đã được cấp Sổ đỏ trong các trường hợp phục vụ lợi ích chung của quốc gia:

• Mục đích quốc phòng, an ninh: Làm căn cứ quân sự, công trình phòng thủ, địa bàn chiến lược, cơ sở y tế hay giáo dục thuộc lực lượng vũ trang...

• Phát triển kinh tế - xã hội vì lợi ích quốc gia, công cộng: Làm công trình giao thông, thủy lợi, hạ tầng kỹ thuật, nhà ở xã hội, dự án khu công nghiệp, đô thị mới...

Khi thu hồi đất thuộc nhóm này, người dân đáp ứng đủ điều kiện sẽ được bồi thường về đất, tài sản trên đất và hỗ trợ tái định cư theo quy định.

2. Thu hồi đất do vi phạm pháp luật về đất đai

Ngay cả khi đã cầm Sổ đỏ trong tay, người sử dụng đất vẫn bị thu hồi lại đất nếu vi phạm nghiêm trọng các quy định pháp luật:

• Sử dụng đất không đúng mục đích đã được Nhà nước giao, cho thuê và đã bị xử phạt hành chính mà vẫn tiếp tục vi phạm.

• Hủy hoại đất và không khôi phục lại trạng thái ban đầu sau khi đã bị xử lý.

• Đất được giao, cho thuê không đúng đối tượng hoặc không đúng thẩm quyền.

• Đất chậm tiến độ sử dụng: Đất trồng cây hàng năm không sử dụng liên tục 12 tháng, đất trồng cây lâu năm không sử dụng 18 tháng, đất trồng rừng không sử dụng 24 tháng; hoặc dự án đầu tư không đưa đất vào sử dụng 12 tháng liên tục/chậm tiến độ 24 tháng so với tiến độ ghi trong dự án.

3. Thu hồi đất do chấm dứt việc sử dụng đất theo pháp luật hoặc tự nguyện

Đất đã cấp Giấy chứng nhận cũng sẽ bị thu hồi trong các hoàn cảnh đặc biệt về chủ thể sử dụng:

• Cá nhân sử dụng đất chết mà không có người thừa kế.

• Người sử dụng đất tự nguyện trả lại đất cho Nhà nước.

• Tổ chức được Nhà nước giao đất không thu tiền sử dụng đất bị giải thể, phá sản hoặc chuyển đi nơi khác.

• Thời hạn sử dụng đất đã hết nhưng không được gia hạn tiếp.

4. Thu hồi đất do phát sinh nguy cơ đe dọa tính mạng con người

Đối với các khu vực đất bị ô nhiễm môi trường nghiêm trọng có nguy cơ đe dọa tính mạng con người, hoặc đất có nguy cơ sạt lở, sụt lún, bị ảnh hưởng bởi thiên tai khác uy hiếp tính mạng, Nhà nước sẽ quyết định thu hồi đất để bảo vệ an toàn cho người dân.

Quyền lợi của người dân khi bị thu hồi đất đã có Sổ đỏ

Khi thửa đất đã được cấp Giấy chứng nhận hợp pháp bị thu hồi (ngoại trừ trường hợp thu hồi do vi phạm pháp luật), người sử dụng đất được bảo đảm các quyền lợi:

• Được bồi thường về đất: Bồi thường bằng đất có cùng mục đích sử dụng hoặc bồi thường bằng tiền theo giá đất cụ thể do UBND cấp có thẩm quyền quyết định tại thời điểm thu hồi.

• Được bồi thường tài sản: Được bồi thường thiệt hại đối với nhà ở, công trình xây dựng, cây trồng, vật nuôi gắn liền với đất.

• Được hỗ trợ ổn định cuộc sống: Hỗ trợ di chuyển, hỗ trợ ổn định đời sống và sản xuất, hỗ trợ đào tạo, chuyển đổi nghề và tìm kiếm việc làm, hỗ trợ tái định cư (đối với trường hợp bị thu hồi đất ở).

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!