1, Mua đất bằng giấy viết tay có được cấp Sổ đỏ không?

Theo quy định của Luật Đất đai 2024, hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất giữa cá nhân với cá nhân về nguyên tắc phải được công chứng hoặc chứng thực. Do đó, đối với các giao dịch được xác lập từ ngày 01/8/2024 mà chỉ lập giấy viết tay, không thực hiện công chứng, chứng thực thì giao dịch không đáp ứng yêu cầu về hình thức theo quy định pháp luật.

Tuy nhiên, không phải mọi trường hợp mua đất bằng giấy viết tay đều bị từ chối cấp Sổ đỏ.

Đối với những trường hợp đã nhận chuyển nhượng đất từ trước thời điểm Luật Đất đai 2024 có hiệu lực, pháp luật có những quy định chuyển tiếp nhằm giải quyết quyền lợi của người đang trực tiếp sử dụng đất.

2, Trường hợp mua đất bằng giấy viết tay trước ngày 01/8/2024

Điều 137 Luật Đất đai 2024 quy định trường hợp hộ gia đình, cá nhân đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất đứng tên người khác, kèm theo giấy tờ về việc chuyển quyền sử dụng đất, nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền và đất không có tranh chấp thì có thể được cấp Giấy chứng nhận theo quy định.

Đáng chú ý, Nghị định 101/2024/NĐ-CP cũng quy định về việc đăng ký, cấp Giấy chứng nhận đối với trường hợp đã chuyển quyền sử dụng đất nhưng chưa thực hiện thủ tục chuyển quyền.

Theo đó, việc mua đất bằng giấy viết tay không đồng nghĩa với việc chắc chắn không được cấp Sổ đỏ. Cơ quan có thẩm quyền sẽ xem xét thời điểm chuyển nhượng, giấy tờ về quyền sử dụng đất, quá trình sử dụng đất và tình trạng tranh chấp của thửa đất.

Nghị định 101/2024/NĐ-CP còn ghi nhận các tài liệu như giấy mua bán đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất có chữ ký của các bên là một trong những căn cứ có thể được sử dụng để xác định quá trình sử dụng đất ổn định trong một số trường hợp.

3, Trường hợp mua đất bằng giấy viết tay từ ngày 01/8/2024

Từ ngày 01/8/2024, Luật Đất đai 2024 có hiệu lực và quy định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác.

Vì vậy, nếu các bên tự mua bán đất bằng một tờ giấy viết tay từ ngày 01/8/2024 mà không công chứng, chứng thực thì giao dịch có thể không đáp ứng điều kiện về hình thức của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất.

Do đó, người mua không nên hiểu rằng cứ có giấy viết tay là có thể làm thủ tục cấp Sổ đỏ.

4, Những trường hợp nào có thể được cấp Sổ đỏ?

Việc cấp Giấy chứng nhận không chỉ phụ thuộc vào việc hợp đồng mua bán có được công chứng hay không mà còn phụ thuộc vào nguồn gốc và quá trình sử dụng đất.

Chẳng hạn, Điều 137 Luật Đất đai 2024 quy định nhiều trường hợp người đang sử dụng đất ổn định có giấy tờ về quyền sử dụng đất được cấp Giấy chứng nhận. Trong đó có trường hợp giấy tờ về chuyển nhượng quyền sử dụng đất, mua bán nhà ở gắn liền với đất ở và một số loại giấy tờ khác theo quy định.

Đặc biệt, trường hợp người đang sử dụng đất có giấy tờ về quyền sử dụng đất mang tên người khác và có giấy tờ chuyển quyền nhưng chưa thực hiện thủ tục sang tên có thể được xem xét cấp Giấy chứng nhận nếu đáp ứng các điều kiện luật định, trong đó có điều kiện đất không có tranh chấp.

5, Mua đất bằng giấy viết tay cần chuẩn bị những giấy tờ gì?

Tùy từng trường hợp, người đang sử dụng đất có thể cần chuẩn bị các tài liệu chứng minh nguồn gốc và quá trình sử dụng đất, chẳng hạn:

• Giấy viết tay mua bán, chuyển nhượng đất;

• Giấy tờ về quyền sử dụng đất của người chuyển nhượng;

• Các giấy tờ chứng minh quá trình sử dụng đất ổn định;

• Giấy tờ liên quan đến việc thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai;

• Giấy tờ chứng minh đất không có tranh chấp và các giấy tờ khác theo yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

Nghị định 101/2024/NĐ-CP quy định nhiều loại giấy tờ có thể được sử dụng để xác nhận việc sử dụng đất ổn định, trong đó có giấy tờ mua bán đất, chuyển nhượng quyền sử dụng đất có chữ ký của các bên trong những trường hợp luật định.

6, Có nên mua đất chỉ bằng giấy viết tay?

Đối với giao dịch mua bán đất hiện nay, các bên nên lập hợp đồng chuyển nhượng và thực hiện công chứng hoặc chứng thực theo đúng quy định pháp luật trước khi tiến hành thủ tục đăng ký biến động, sang tên.

Việc chỉ lập giấy viết tay có thể khiến bên mua gặp nhiều rủi ro như:

• Không thực hiện được thủ tục sang tên;

• Phát sinh tranh chấp với bên bán hoặc người thứ ba;

• Khó chứng minh quyền sử dụng đất trong một số trường hợp;

• Khó xử lý khi người bán thay đổi ý kiến hoặc không hợp tác;

• Có thể phát sinh tranh chấp về giá trị và hiệu lực của giao dịch.

Đối với những giao dịch giấy viết tay đã được thực hiện từ trước, người dân không nên mặc nhiên cho rằng đất không thể cấp Sổ đỏ. Cần căn cứ vào thời điểm mua bán, giấy tờ về quyền sử dụng đất, quá trình sử dụng đất và tình trạng tranh chấp để xác định khả năng được cấp Giấy chứng nhận.

7, Kết luận

Mua đất bằng giấy viết tay vẫn có thể được cấp Sổ đỏ trong một số trường hợp, đặc biệt đối với những giao dịch đã được thực hiện từ trước và đáp ứng các điều kiện theo quy định của pháp luật đất đai.

Ngược lại, đối với giao dịch chuyển nhượng đất được xác lập hiện nay, các bên cần tuân thủ yêu cầu về công chứng hoặc chứng thực hợp đồng để hạn chế rủi ro pháp lý.

Nếu đang sử dụng đất mua bằng giấy viết tay và chưa được cấp Sổ đỏ, người dân nên kiểm tra kỹ nguồn gốc đất, thời điểm chuyển nhượng, giấy tờ hiện có và tình trạng pháp lý của thửa đất trước khi thực hiện thủ tục.