1. Thế nào là một bản di chúc hợp pháp?

Theo Điều 630 Bộ luật Dân sự 2015, một bản di chúc được pháp luật công nhận là hợp pháp phải đáp ứng đầy đủ các điều kiện "cốt lõi" sau:

• Về trạng thái tinh thần: Người lập di chúc phải hoàn toàn minh mẫn, sáng suốt trong quá trình lập di chúc.
• Về tính tự nguyện: Không bị lừa dối, đe dọa, hay cưỡng ép dưới bất kỳ hình thức nào.
• Về nội dung: Nội dung di chúc không vi phạm điều cấm của luật, không trái đạo đức xã hội.
• Về hình thức: Hình thức của di chúc không trái quy định của luật (ưu tiên lập thành văn bản và có công chứng/chứng thực).

Lưu ý đặc biệt: Người từ đủ 15 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi được lập di chúc, nhưng phải lập thành văn bản và có sự đồng ý của cha, mẹ hoặc người giám hộ.

2. Các điểm "tử huyệt" cần lưu ý khi soạn thảo nội dung di chúc

Để di chúc không thể bị bắt bẻ hay phát sinh tranh chấp, người lập cần thể hiện các nội dung sau một cách cực kỳ chuẩn xác và rõ ràng:

• Định danh chính xác người hưởng di sản: Ghi rõ Họ tên, Ngày tháng năm sinh, Số Căn cước công dân/Hộ chiếu, Nơi cư trú của từng người thừa kế. Tuyệt đối không dùng tên gọi ở nhà, biệt danh hoặc ghi chung chung như "để lại cho con trai lớn".
• Mô tả chi tiết và chính xác tài sản:
  • Đối với bất động sản: Ghi rõ số thửa, tờ bản đồ, diện tích, địa chỉ mảnh đất, số seri Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất.
  • Đối với sổ tiết kiệm, tài khoản ngân hàng: Ghi rõ số tài khoản, số thẻ, ngân hàng phát hành, số tiền tại thời điểm lập di chúc.
  • Đối với xe cộ: Ghi rõ biển số, số khung, số máy, giấy đăng ký xe.
• Phân định rõ phần quyền sở hữu chung: Nếu tài sản là của chung vợ chồng, người lập di chúc chỉ có quyền định đoạt 1/2 khối tài sản chung đó. Việc tự ý định đoạt cả phần tài sản của người vợ/chồng sẽ làm di chúc bị vô hiệu một phần.
• Chỉ định người thực hiện di chúc (Nếu cần): Để quy trình phân chia diễn ra suôn sẻ, bạn có thể chỉ định định rõ người quản lý di sản, người phân chia di sản là ai (có thể là một người thân tín hoặc một Luật sư).

3. Lưu ý quy định "Người thừa kế không phụ thuộc vào nội dung di chúc"

Đây là lỗi sai phổ biến nhất khiến nhiều bản di chúc bị Tòa án tuyên vô hiệu một phần.

Theo Điều 644 Bộ luật Dân sự 2015, dù bạn lập di chúc truất quyền thừa kế hoặc cho hưởng phần di sản rất ít, thì những người sau đây vẫn mặc nhiên được hưởng phần di sản bằng 2/3 suất của một người thừa kế theo pháp luật:

1. Con chưa thành niên, cha, mẹ, vợ, chồng;
2. Con đã thành niên mà không có khả năng lao động.

Do đó, khi lập di chúc, bạn cần tính toán và phân bổ tài sản sao cho không vi phạm quyền lợi tối thiểu của nhóm đối tượng đặc biệt này để tránh khiếu kiện về sau.

4. Nên chọn hình thức lập di chúc nào an toàn nhất?

Pháp luật cho phép lập di chúc bằng miệng (trong trường hợp tính mạng bị cái chết đe dọa) hoặc di chúc bằng văn bản (có hoặc không có người làm chứng).

Tuy nhiên, để phòng tránh tối đa rủi ro tranh chấp, thủ tục hoàn thiện nhất là Di chúc bằng văn bản có công chứng, chứng thực hoặc Di chúc có sự tư vấn, làm chứng của Luật sư.

• Công chứng viên/Luật sư sẽ xác nhận năng lực hành vi dân sự của người lập tại thời điểm ký.
• Văn bản được lưu trữ an toàn, tránh bị thất lạc, đánh tráo, tẩy xóa hay ngụy tạo chữ ký.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!