Vay Qua App Bị Khủng Bố Đòi Nợ, Có Phải Trả?
Vay tiền qua app đang là hình thức phổ biến vì thủ tục nhanh, không cần thế chấp tài sản. Nhưng không ít người vay chỉ vài triệu đồng, sau một thời gian ngắn đã bị cộng dồn lãi, phí phạt lên gấp nhiều lần số tiền gốc, đồng thời bị gọi điện, nhắn tin đe dọa, thậm chí bị bêu rếu trên mạng xã hội để đòi nợ.
Vậy trong trường hợp này, người vay có phải trả toàn bộ số tiền mà app đưa ra hay không? Hành vi đòi nợ kiểu khủng bố tinh thần có vi phạm pháp luật không? Người vay cần làm gì để bảo vệ quyền lợi của mình?
1. Vay tiền qua app là gì?
Vay tiền qua app (ứng dụng cho vay trực tuyến) là hình thức bên vay và bên cho vay giao kết hợp đồng vay tài sản thông qua nền tảng công nghệ, không gặp mặt trực tiếp.
Về bản chất, đây vẫn là quan hệ vay tài sản được điều chỉnh bởi Bộ luật Dân sự 2015, cụ thể là các quy định từ Điều 463 đến Điều 471 về hợp đồng vay tài sản.
Người vay có nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi theo thỏa thuận, nhưng thỏa thuận đó phải nằm trong giới hạn mà pháp luật cho phép.
2. Lãi suất vay qua app tối đa là bao nhiêu?
Không phải app đưa ra lãi suất bao nhiêu thì người vay cũng phải trả bấy nhiêu.
Theo khoản 1 Điều 468 Bộ luật Dân sự 2015, lãi suất vay do các bên thỏa thuận nhưng không được vượt quá 20%/năm của khoản tiền vay, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.
Trường hợp lãi suất theo thỏa thuận vượt quá mức lãi suất giới hạn này thì mức lãi suất vượt quá không có hiệu lực.
Ví dụ:
● Chị H vay 5 triệu đồng qua một app cho vay, thời hạn 30 ngày.
● App tính lãi, phí dịch vụ, phí phạt cộng lại tương đương hàng trăm phần trăm mỗi năm.
● Trong trường hợp này, phần lãi vượt quá 20%/năm không được pháp luật công nhận, chị H có thể chỉ phải trả nợ gốc cộng phần lãi trong giới hạn cho phép, trừ trường hợp luật khác có liên quan quy định khác.
Nếu bên cho vay còn thu thêm các khoản phí núp bóng dưới tên gọi khác (phí tư vấn, phí quản lý khoản vay, phí phạt trả chậm...) nhằm lách quy định về lãi suất, các khoản này cũng cần được xem xét lại khi tính tổng nghĩa vụ trả nợ thực tế của người vay.
3. Đòi nợ kiểu khủng bố tinh thần có vi phạm pháp luật không?
Có. Việc gọi điện đe dọa, nhắn tin xúc phạm, cắt ghép hình ảnh bôi nhọ, gọi điện làm phiền người thân, đồng nghiệp của người vay để gây áp lực đòi nợ là hành vi vi phạm pháp luật, dù mục đích là đòi một khoản nợ có thật.
Tùy tính chất, mức độ, hành vi này có thể bị xử lý theo nhiều hướng:
● Về hành chính, có thể bị xử phạt về hành vi cung cấp, chia sẻ thông tin bịa đặt, sai sự thật, xúc phạm uy tín, danh dự của người khác trên mạng xã hội.
● Về hình sự, nếu có yếu tố đe dọa nghiêm trọng đến tính mạng, sức khỏe, hoặc bịa đặt thông tin nhằm xúc phạm danh dự, nhân phẩm gây hậu quả nghiêm trọng, người thực hiện hành vi có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự về các tội danh tương ứng như tội làm nhục người khác ( Điều 155 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017,2025, tội vu khống (Điều 156 Bộ luật Hình sự 2015 sửa đổi, bổ sung 2017,2025), tùy vào hành vi cụ thể.
● Người vay hoàn toàn có quyền tố giác hành vi này đến cơ quan công an nơi cư trú.
Cần lưu ý, việc bị đòi nợ trái pháp luật không đồng nghĩa với việc người vay được xóa nghĩa vụ trả nợ gốc. Hai vấn đề này được xem xét độc lập với nhau.
4. Không trả được nợ đúng hạn, người vay có bị đi tù không?
Vay tiền không trả được đúng hạn về nguyên tắc là quan hệ dân sự, chỉ phát sinh nghĩa vụ trả nợ gốc, lãi (trong giới hạn pháp luật) và có thể là trách nhiệm dân sự khác nếu các bên có thỏa thuận.
Người vay chỉ có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự khi hành vi có đủ yếu tố cấu thành tội phạm, chẳng hạn như nếu có dấu hiệu gian dối ngay từ đầu nhằm chiếm đoạt tài sản, hoặc vay xong bỏ trốn, sử dụng tiền vay vào mục đích bất hợp pháp dẫn đến mất khả năng trả nợ và có hành vi trốn tránh trách nhiệm.
Vì vậy, việc một số app hoặc người đòi nợ đe dọa "báo công an bắt đi tù" chỉ vì chậm trả vài ngày là cách gây áp lực tâm lý, không phản ánh đúng quy định pháp luật.
5. Người vay cần làm gì khi bị đòi nợ kiểu khủng bố?
Bước 1: Lưu giữ toàn bộ chứng cứ. Chụp lại ảnh, ghi âm cuộc gọi, lưu tin nhắn, hình ảnh bị cắt ghép, bôi nhọ. Đây là căn cứ quan trọng nếu cần tố giác hành vi vi phạm.
Bước 2: Xác định lại số tiền thực sự phải trả. So sánh mức lãi suất, phí mà app đưa ra với giới hạn lãi suất theo Điều 468 Bộ luật Dân sự để xác định nghĩa vụ thanh toán theo quy định của pháp luật.
Bước 3: Trao đổi bằng văn bản với bên cho vay. Nên trao đổi qua tin nhắn, email thay vì chỉ nói miệng, đề nghị chốt lại số tiền còn nợ theo đúng quy định pháp luật.
Bước 4: Tố giác hành vi đòi nợ trái pháp luật. Nếu bị đe dọa, xúc phạm, bôi nhọ danh dự, người vay có thể trình báo đến cơ quan công an nơi có thẩm quyền kèm theo chứng cứ đã thu thập.
Bước 5: Tìm kiếm sự hỗ trợ pháp lý. Trường hợp số nợ lớn, tình huống phức tạp, người vay nên tham khảo ý kiến luật sư để được tư vấn cách xử lý phù hợp, tránh vừa mất tiền oan, vừa bị ảnh hưởng tâm lý kéo dài.
6. Làm gì để tránh rủi ro khi vay tiền qua app?
Trước khi vay, người vay nên:
● Tìm hiểu rõ đơn vị vận hành ứng dụng, chủ thể thực tế cho vay và tư cách pháp lý của các bên trước khi tiến hành thủ tục vay;
● Đọc kỹ điều khoản về lãi suất, phí, thời hạn vay, phương thức thu hồi nợ;
● Tính toán khả năng trả nợ thực tế trước khi vay;
● Tránh vay từ nhiều app cùng lúc để "vay app này trả app kia";
● Lưu lại toàn bộ thỏa thuận, xác nhận khoản vay đã ký kết.
Kết luận
Vay tiền qua app vẫn là quan hệ vay tài sản theo quy định của Bộ luật Dân sự, người vay có nghĩa vụ trả nợ gốc và lãi trong giới hạn pháp luật cho phép, không phải trả theo mọi con số mà app tự đưa ra.
Đồng thời, hành vi đòi nợ bằng cách đe dọa, xúc phạm danh dự, làm phiền người thân là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử lý theo quy định hiện hành, không phụ thuộc vào việc khoản nợ đó có thật hay không.
Nếu đang gặp tình huống bị đòi nợ kiểu khủng bố tinh thần, người vay nên bình tĩnh lưu giữ chứng cứ, xác định lại nghĩa vụ trả nợ đúng quy định và tìm đến sự hỗ trợ pháp lý khi cần thiết.
Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!
Từ khóa: vay tiền qua app, lãi suất vay tài sản, đòi nợ trái pháp luật, hợp đồng vay tài sản, nghĩa vụ trả nợ, tố giác hành vi đòi nợ




