1, Điều kiện để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn

Theo Điều 55 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, Tòa án công nhận thuận tình ly hôn khi đáp ứng các điều kiện cơ bản: vợ và chồng thực sự tự nguyện ly hôn; hai bên đã thỏa thuận về việc chia tài sản, việc trông nom, nuôi dưỡng, chăm sóc, giáo dục con trên cơ sở bảo đảm quyền lợi chính đáng của vợ và con.

Như vậy, sự tự nguyện và thống nhất của cả hai bên là yếu tố quan trọng để Tòa án xem xét công nhận thuận tình ly hôn. Do đó, nếu trong quá trình giải quyết, một bên thay đổi ý chí và không còn tự nguyện ly hôn thì điều kiện để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn có thể không còn.

2, Một bên thay đổi ý chí trước khi Tòa án ra quyết định

Trường hợp một bên thay đổi ý kiến trước khi Tòa án ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn, Tòa án cần xem xét tình trạng yêu cầu của các bên tại thời điểm giải quyết.

Nếu một bên không còn đồng ý ly hôn, hai bên không còn đáp ứng điều kiện về sự tự nguyện để được công nhận thuận tình ly hôn. Khi đó, Tòa án không thể dựa trên yêu cầu ban đầu để công nhận thuận tình ly hôn.

Nếu người còn lại vẫn có nguyện vọng chấm dứt quan hệ hôn nhân, người đó có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên. Khi đó, việc giải quyết sẽ được xem xét theo các căn cứ ly hôn quy định tại Điều 56 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.

Điều này có nghĩa là việc một bên thay đổi ý chí không đương nhiên làm chấm dứt hoàn toàn khả năng ly hôn, mà có thể dẫn đến việc thay đổi phương thức giải quyết từ thuận tình ly hôn sang ly hôn theo yêu cầu của một bên.

3, Một bên thay đổi ý kiến về con chung hoặc tài sản

Không phải mọi trường hợp thay đổi ý chí đều liên quan đến việc có đồng ý ly hôn hay không. Một bên có thể vẫn đồng ý ly hôn nhưng thay đổi thỏa thuận về con chung, cấp dưỡng hoặc tài sản.

Ví dụ, ban đầu vợ chồng thống nhất người mẹ trực tiếp nuôi con sau khi ly hôn nhưng sau đó người cha không đồng ý với thỏa thuận này. Hoặc hai bên đã thống nhất phương án chia tài sản nhưng một bên thay đổi nội dung thỏa thuận. Trong trường hợp này, sự thỏa thuận ban đầu không còn phản ánh ý chí thống nhất của cả hai bên. Tòa án sẽ xem xét lại các nội dung liên quan và giải quyết theo quy định pháp luật nếu các bên không thể đạt được thỏa thuận mới.

Đặc biệt, đối với vấn đề nuôi con, việc xem xét phải bảo đảm quyền lợi về mọi mặt của con. Đối với tài sản, nếu các bên không thống nhất được thì có thể phát sinh tranh chấp và cần được giải quyết theo quy định của pháp luật về chế độ tài sản của vợ chồng.

4, Trường hợp thay đổi ý chí trong quá trình hòa giải

Trong quá trình giải quyết yêu cầu thuận tình ly hôn, Tòa án tiến hành hòa giải theo quy định của pháp luật tố tụng dân sự. Nếu thông qua hòa giải, vợ chồng đoàn tụ và cùng đề nghị chấm dứt việc giải quyết yêu cầu ly hôn thì Tòa án có thể đình chỉ giải quyết theo quy định.

Ngược lại, nếu một bên vẫn yêu cầu ly hôn nhưng bên còn lại không đồng ý, thì không còn cơ sở để Tòa án công nhận thuận tình ly hôn. Người có yêu cầu ly hôn có thể xem xét thực hiện quyền yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên.

5, Nếu thay đổi ý chí sau khi Tòa án đã công nhận thuận tình ly hôn

Cần phân biệt trường hợp thay đổi ý chí trước và sau khi Tòa án ban hành quyết định công nhận thuận tình ly hôn.

Khi Tòa án đã ra quyết định công nhận thuận tình ly hôn và quyết định có hiệu lực pháp luật, quan hệ hôn nhân của vợ chồng đã được chấm dứt. Việc một bên sau đó thay đổi ý định, muốn tiếp tục quan hệ vợ chồng không làm cho quyết định công nhận thuận tình ly hôn tự động mất hiệu lực.

Nếu sau khi ly hôn, hai bên muốn xác lập lại quan hệ vợ chồng thì phải thực hiện thủ tục đăng ký kết hôn theo quy định của pháp luật.

6, Một số vấn đề cần lưu ý

Khi một bên thay đổi ý chí trong quá trình giải quyết yêu cầu thuận tình ly hôn, cần xác định rõ thời điểm và nội dung thay đổi. Đây là cơ sở quan trọng để xác định hướng giải quyết tiếp theo.

Các bên cần lưu ý:

• Nếu một bên không còn đồng ý ly hôn, không thể tiếp tục giải quyết theo cơ chế thuận tình ly hôn.

• Nếu một bên vẫn muốn ly hôn, có thể xem xét yêu cầu Tòa án giải quyết ly hôn theo yêu cầu của một bên.

• Nếu chỉ thay đổi thỏa thuận về tài sản hoặc con chung, cần xác định lại nội dung tranh chấp để có phương án giải quyết phù hợp.

• Nếu Tòa án đã ban hành quyết định công nhận thuận tình ly hôn có hiệu lực pháp luật thì việc thay đổi ý chí sau đó không làm quan hệ hôn nhân được khôi phục.

7, Kết luận

Thay đổi ý chí trong quá trình giải quyết yêu cầu thuận tình ly hôn là tình huống có thể phát sinh trên thực tế. Do thuận tình ly hôn phải dựa trên sự tự nguyện và thống nhất của cả vợ và chồng nên khi một bên không còn đồng ý, Tòa án không thể công nhận thuận tình ly hôn trên cơ sở sự thỏa thuận ban đầu.

Trong trường hợp người còn lại vẫn có nguyện vọng chấm dứt quan hệ hôn nhân, việc chuyển sang yêu cầu ly hôn theo yêu cầu của một bên có thể là hướng giải quyết phù hợp nếu đáp ứng các căn cứ theo quy định pháp luật.

Việc xác định đúng thời điểm thay đổi ý chí, nội dung thay đổi và tình trạng giải quyết hồ sơ có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của các bên.