Ngoại tình trong hôn nhân có bị xử phạt theo quy định pháp luật hay không?
I. Quy định pháp luật về hành vi ngoại tình
Ngoại tình là nguyên nhân hàng đầu dẫn đến đổ vỡ gia đình, nhưng ranh giới giữa việc "vi phạm đạo đức" và "vi phạm pháp luật chịu chế tài xử phạt" là điều nhiều người chưa nắm rõ.
Pháp luật Việt Nam có chế tài xử phạt nghiêm khắc đối với hành vi ngoại tình, tùy thuộc vào mức độ và hậu quả của hành vi.
Căn cứ khoản 1, Điều 2 Luật hôn nhân và gia đình 2014 số 52/2014/QH13, quy định về nguyên tắc cơ bản của chế độ hôn nhân và gia đình như sau: “Hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng”
Và theo điểm c, Khoản 2, Điều 5 luật này quy định về bảo vệ chế độ hôn nhân và gia đình nghiêm cấm một trong các hành vi sau: “Người đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người đang có chồng, có vợ”.
Như vậy, pháp luật Việt Nam bảo hộ tuyệt đối chế độ hôn nhân một vợ một chồng. Mọi hành vi vi phạm nguyên tắc này mà đời sống thực tế thường gọi chung là “ngoại tình” khi thỏa mãn dấu hiệu kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác đều là hành vi vi phạm pháp luật. Tùy theo tính chất, mức độ và hậu quả gây ra, người có hành vi vi phạm không chỉ bị xử phạt vi phạm hành chính mà còn có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.
II. Mức tiền phạt đối với hành vi ngoại tình
Trong đời sống xã hội, thuật ngữ “ngoại tình” thường được dùng để chỉ việc một người đã lập gia đình nhưng có quan hệ tình cảm lén lút với người khác. Tuy nhiên, dưới góc độ pháp lý, không phải mọi hành vi vượt ranh giới tình cảm đều bị xử phạt tiền.
Pháp luật chỉ can thiệp và áp dụng chế tài xử phạt hành chính khi hành vi vi phạm đạt đến mức độ: kết hôn trái pháp luật hoặc chung sống như vợ chồng với người khác. Căn cứ theo quy định tại Điều 62, các mức xử phạt cụ thể được áp dụng như sau:
1. Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với
Người đã có gia đình: Đang có vợ hoặc đang có chồng hợp pháp nhưng lại đi đăng ký kết hôn với người khác, hoặc tổ chức cuộc sống chung như vợ chồng với người khác.
Người độc thân xen vào gia đình người khác: Dù chưa có vợ/chồng nhưng vẫn cố tình kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có gia đình hợp pháp.
Vi phạm mối quan hệ gia đình: Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với những người từng có mối quan hệ gia đình (từng là cha/mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng).
2. Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng đối với
Hành vi vi phạm huyết thống và luân thường đạo lý: Kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người cùng dòng máu về trực hệ, giữa những người có họ trong phạm vi 3 đời; hoặc giữa cha mẹ nuôi với chính con nuôi.
Gian dối, cưỡng ép: Cưỡng ép kết hôn, lừa dối kết hôn; cưỡng ép ly hôn hoặc lừa dối ly hôn.
Kết hôn/ly hôn giả tạo nhằm trục lợi:
Lợi dụng kết hôn để xuất nhập cảnh, cư trú, nhập quốc tịch, hưởng chính sách ưu đãi mà không nhằm mục đích xây dựng gia đình thực sự (điểm d khoản 2).
Lợi dụng ly hôn giả tạo để trốn tránh nghĩa vụ trả nợ, trốn tránh nghĩa vụ tài sản hoặc các chính sách dân số (điểm đ khoản 2).
3. Biện pháp khắc phục hậu quả đi kèm
Ngoài hình thức phạt tiền, đối với các trường hợp lợi dụng việc kết hôn hoặc ly hôn giả tạo để trục lợi (điểm d, điểm đ khoản 2), người vi phạm bắt buộc phải thực hiện biện pháp:
Buộc nộp lại toàn bộ số lợi bất hợp pháp có được từ việc thực hiện hành vi vi phạm vào ngân sách nhà nước.
II. Hình phạt đối với hành vi ngoại tình trong pháp luật hình sự
Không dừng lại ở việc xử phạt hành chính hay thực hiện nghĩa vụ dân sự, hành vi ngoại tình khi đủ yếu tố cấu thành tội phạm sẽ bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội vi phạm chế độ một vợ, một chồng theo Điều 182 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017):
1. Phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 01 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 01 năm
Người nào đang có vợ, có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác hoặc người chưa có vợ, chưa có chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người mà mình biết rõ là đang có chồng, có vợ thuộc một trong các trường hợp sau đây:
a) Làm cho quan hệ hôn nhân của một hoặc hai bên dẫn đến ly hôn;
b) Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm.
2. Phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm nếu hành vi vi phạm thuộc một trong các trường hợp:
a) Làm cho vợ, chồng hoặc con của một trong hai bên tự sát;
b) Đã có quyết định của Tòa án hủy việc kết hôn hoặc buộc chấm dứt việc chung sống như vợ chồng trái với chế độ một vợ, một chồng mà vẫn duy trì quan hệ đó.
Hành vi “ngoại tình” dưới hình thức kết hôn trái luật hoặc chung sống như vợ chồng với người khác không chỉ vi phạm đạo đức mà còn vi phạm pháp luật nghiêm trọng. Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp, bên bị vi phạm không nên thực hiện các hành vi đánh ghen hay phát tán hình ảnh nhạy cảm trái pháp luật. Thay vào đó, hãy chủ động thu thập chứng cứ hợp pháp và liên hệ luật sư chuyên môn để được hỗ trợ giải quyết ly hôn, bảo vệ tối đa quyền lợi về tài sản và con cái.
Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua Tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!
