Án treo là gì?

Theo Điều 65 Bộ luật Hình sự 2015, án treo là việc Tòa án cho người bị kết án tù được miễn chấp hành hình phạt tù có điều kiện, giao về cho cơ quan, tổ chức nơi làm việc hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú để giám sát, giáo dục trong thời gian thử thách.

Trong thời gian thử thách, nếu người được hưởng án treo cố ý vi phạm nghĩa vụ từ 02 lần trở lên, Tòa án có thể quyết định buộc người đó chấp hành hình phạt tù của bản án đã cho hưởng án treo.

Nghĩa vụ của người được hưởng án treo

Theo Luật Thi hành án hình sự 2019, người được hưởng án treo phải thực hiện các nghĩa vụ sau:

• Có mặt theo giấy triệu tập và cam kết chấp hành án

• Căn cứ khoản 1 Điều 85 Luật Thi hành án hình sự 2019, trong thời hạn 03 ngày làm việc kể từ khi nhận được quyết định thi hành án treo, người được hưởng án treo phải có mặt theo giấy triệu tập của cơ quan thi hành án hình sự để cam kết chấp hành án.
• Trường hợp không có mặt mà không có lý do chính đáng, cơ quan có thẩm quyền sẽ lập biên bản vi phạm nghĩa vụ.

Chấp hành pháp luật và các nghĩa vụ công dân

Người hưởng án treo có nghĩa vụ:

• Tuân thủ pháp luật, nội quy, quy chế nơi cư trú, làm việc, học tập;
   
• Chấp hành hình phạt bổ sung (nếu có);
   
• Thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại, trừ trường hợp có lý do khách quan được cơ quan có thẩm quyền xác nhận.

• Chịu sự giám sát, giáo dục của cơ quan có thẩm quyền

Người hưởng án treo phải chịu sự giám sát, giáo dục của:

• Ủy ban nhân dân cấp xã nơi cư trú;

• Đơn vị quân đội (nếu là quân nhân);

• Cơ quan thi hành án hình sự Công an cấp huyện hoặc cấp quân khu.

Thực hiện đúng quy định về cư trú

Theo Điều 92 Luật Thi hành án hình sự 2019, người hưởng án treo:

• Không được tự ý rời khỏi nơi cư trú;

• Trường hợp có lý do chính đáng phải xin phép và được chấp thuận bằng văn bản;

Thời gian vắng mặt mỗi lần không quá 60 ngày và không vượt quá 1/3 thời gian thử thách, trừ trường hợp điều trị bệnh có xác nhận y tế.

Thực hiện chế độ báo cáo định kỳ

Người hưởng án treo phải:

• Báo cáo bằng văn bản hằng tháng về tình hình chấp hành án;

• Khi kết thúc thời gian tạm vắng phải báo cáo lại với cơ quan giám sát, giáo dục.

Người đang chấp hành án treo có được đi làm không?

Căn cứ Điều 88 Luật Thi hành án hình sự 2019, người hưởng án treo được tiếp tục làm việc, học tập nếu đáp ứng điều kiện giám sát, giáo dục.

• Đối với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động: vẫn được bố trí công việc, hưởng lương và các chế độ theo quy định;

• Trường hợp không có việc làm, UBND cấp xã có trách nhiệm hỗ trợ tìm việc làm;

Nếu bị Tòa án áp dụng hình phạt bổ sung cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định theo Điều 41 Bộ luật Hình sự 2015, thì không được làm công việc thuộc phạm vi bị cấm trong thời hạn từ 01 đến 05 năm.

Quy định về thay đổi nơi cư trú của người hưởng án treo

Việc thay đổi nơi cư trú được thực hiện theo Thông tư 64/2019/TT-BCA, khi có lý do chính đáng như:

• Gia đình chuyển nơi cư trú;

• Kết hôn, ly hôn;

• Chăm sóc người thân ốm nặng;

• Phục vụ công tác, học tập;

• Do thiên tai, giải tỏa, dịch bệnh hoặc lý do đặc biệt khác.

Nơi cư trú mới phải ổn định, rõ ràng, không ảnh hưởng đến công tác quản lý, giám sát.

Trường hợp nào án treo bị buộc chấp hành hình phạt tù?

Theo Nghị quyết 01/2022/NQ-HĐTP, người hưởng án treo bị buộc chấp hành hình phạt tù khi:

• Cố ý vi phạm nghĩa vụ từ 02 lần trở lên trong thời gian thử thách;

• Phạm tội mới trong thời gian thử thách;

• Bị xét xử về tội phạm khác thực hiện trước khi được hưởng án treo.

Khi đó, Tòa án sẽ:

• Buộc chấp hành hình phạt tù của bản án trước;

Tổng hợp hình phạt theo Điều 55 và Điều 56 Bộ luật Hình sự 2015 (án treo chuyển thành án tù giam).

Người được hưởng án treo tuy không phải chấp hành hình phạt tù nhưng vẫn phải tuân thủ nghiêm ngặt các nghĩa vụ pháp luật trong suốt thời gian thử thách. Việc vi phạm nghĩa vụ, đặc biệt là vi phạm có tính cố ý và lặp lại, có thể dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là mất quyền hưởng án treo và phải đi chấp hành án tù.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!