1. Tạm giữ, tạm giam là gì?

• Tạm giữ là việc giữ người ngay lập tức trong trường hợp bắt được người phạm tội quả tang, phạm tội đang bị truy nã hoặc bị bắt theo lệnh, quyết định của cơ quan có thẩm quyền.
• Tạm giam là việc giam giữ người trong thời gian điều tra, truy tố, xét xử để đảm bảo việc giải quyết vụ án đúng pháp luật và không làm cản trở quá trình điều tra.

Cả hai đều là biện pháp cưỡng chế nên chỉ được áp dụng khi có căn cứ và đúng trình tự pháp luật.

2. Quyền cơ bản của người bị tạm giữ, tạm giam

a. Quyền được thông báo lý do và thời hạn tạm giữ, tạm giam

• Người bị tạm giữ, tạm giam phải được thông báo rõ ràng về lý do, căn cứ, thời hạn tạm giữ, tạm giam.
• Cơ quan tiến hành tố tụng có nghĩa vụ giải thích quyền và nghĩa vụ của người đó trong quá trình làm việc.

b. Quyền được giữ im lặng và không bị ép cung

• Người bị tạm giữ, tạm giam có quyền không buộc phải tự buộc tội mình, không bị ép cung, bức cung, dùng nhục hình hoặc đe dọa, mua chuộc, cưỡng ép.
• Mọi lời khai phải được lập thành biên bản, có chữ ký của người khai, người lập biên bản và đại diện cơ quan tố tụng.

c. Quyền được luật sư bảo vệ

• Ngay từ khi bị tạm giữ, người bị tạm giữ có quyền gặp luật sư, nhờ luật sư bảo vệ hoặc đề nghị cơ quan có thẩm quyền mời luật sư.
• Người bị tạm giam có quyền trực tiếp hoặc thông qua người thân yêu cầu cơ quan có thẩm quyền mời luật sư hỗ trợ, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử.

d. Quyền được biết kết quả điều tra và dữ kiện của vụ án

• Người bị tạm giữ, tạm giam có quyền được thông báo về những kết quả điều tra, hành vi phạm tội bị truy cứu trách nhiệm hình sự và các chứng cứ liên quan.
• Khi kết thúc điều tra, họ có quyền được đọc bản kết luận điều tra, ý kiến của viện kiểm sát, và nộp bản tự bào chữa, bản bào chữa của luật sư (nếu có).

e. Quyền được xét xử công khai, có luật sư và người thân tham dự

• Người bị tạm giam trong quá trình truy tố, xét xử có quyền được xét xử công khai, trừ trường hợp pháp luật quy định xét xử kín vì lý do quốc phòng, an ninh, đạo đức công cộng.
• Họ có quyền được biện hộ, bảo vệ bằng luật sư và có người thân dự phiên tòa nếu luật định cho phép.

f. Quyền được bảo đảm điều kiện ăn, ở, sức khỏe

• Người bị tạm giữ, tạm giam được đảm bảo chỗ ở, ăn, mặc, điều kiện vệ sinh và y tế phù hợp với quy định.
• Trường hợp bị bệnh, phải được khám và điều trị kịp thời, không bị phân biệt đối xử.

g. Quyền khiếu nại, tố cáo về việc trái pháp luật

• Người bị tạm giữ, tạm giam có quyền khiếu nại, tố cáo nếu bị đối xử không đúng pháp luật, bị bức cung, tra tấn, bị kéo dài thời hạn trái quy định, hoặc bị xâm phạm quyền lợi khác.
• Các khiếu nại, tố cáo này được cơ quan có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định của pháp luật.

3. Hạn chế và nghĩa vụ của người bị tạm giữ, tạm giam

Bên cạnh quyền, người bị tạm giữ, tạm giam cũng phải chấp hành:

• Những quy định về nội quy trại giam, giữ gìn trật tự, an toàn.
• Không được cản trở việc điều tra, che giấu, hủy hoại chứng cứ, thông cung…

Tuy nhiên, việc thực hiện nghĩa vụ không được phép trái với quyền cơ bản đã nêu ở trên, nhất là quyền im lặng, quyền được luật sư bảo vệ và quyền không bị ép cung.

4. Khi nào có thể yêu cầu luật sư hỗ trợ?

Người thân hoặc chính người bị tạm giữ, tạm giam cần liên hệ luật sư ngay trong các trường hợp:

• Mới bị tạm giữ, chưa có luật sư.
• Không rõ lý do bị tạm giữ, bị động thái bất thường trong quá trình điều tra.
• Bị nghi ngờ ép cung, bức cung, không được khám chữa bệnh đầy đủ.
• Gia đình muốn theo dõi, bảo vệ quyền lợi hợp pháp trong suốt quá trình điều tra, truy tố, xét xử.

 

Hiểu rõ quyền của người bị tạm giữ, tạm giam không chỉ giúp người dân bảo vệ bản thân, mà còn là cách để giám sát việc thực thi pháp luật, hạn chế lạm quyền, ép cung, đùn đẩy thời gian điều tra trái quy định. Pháp luật Việt Nam đã ghi nhận nhiều quyền cơ bản – nhưng những quyền đó chỉ phát huy hiệu quả khi người bị tạm giữ, tạm giam và gia đình biết, hiểu và dám yêu cầu thực hiện.

Việc thuê luật sư hỗ trợ ngay từ giai đoạn đầu khi bị tạm giữ, tạm giam chính là một bước bảo vệ thiết thực, hợp pháp và đúng hướng. Luật sư không chỉ là người bào chữa, mà còn là người cùng bạn tra cứu hồ sơ, giám sát quy trình điều tra, truy tố, bảo vệ quyền im lặng, quyền được xét xử công bằng và không bị ép buộc.

Nếu bạn hoặc người thân đang trong tình trạng bị tạm giữ, bị tạm giam, hãy chủ động tìm hiểu quyền và liên hệ ngay với đội ngũ luật sư chuyên nghiệp để được tư vấn, bảo vệ quyền lợi một cách kịp thời, đúng pháp luật và tối đa hóa cơ hội bảo vệ công lý cho chính mình.

 

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn