1. Tin báo tội phạm là gì? 

• Tin báo tội phạm là một trong những căn cứ để xem xét khởi tố vụ án hình sự. Theo đó, tin báo về tội phạm là thông tin về vụ việc có dấu hiệu tội phạm do cơ quan, tổ chức, cá nhân thông báo với cơ quan có thẩm quyền hoặc thông tin về tội phạm trên phương tiện thông tin đại chúng.

→ Căn cứ quy định tại Điều 143 và khoản 2 Điều 144 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025. 

• Tin báo về tội phạm có thể bằng lời hoặc bằng văn bản.

Người nào cố ý tố giác, báo tin về tội phạm sai sự thật thì tuỳ tính chất, mức độ vi phạm mà bị xử lý kỷ luật, xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo quy định của luật.

2. Cơ quan nào có thẩm quyền tiếp nhận tin báo tội phạm ?

Căn cứ quy định tại khoản 2 Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025,các cơ quan có thẩm quyền tiếp nhận tin báo tội phạm bao gồm: 

• Cơ quan điều tra

• Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra

• Viện kiểm sát các cấp

• Công an xã, phường, thị trấn, Đồn Công an, Trạm Công an, Đồn Biên phòng, Trạm kiểm soát Biên phòng ở khu vực biên giới đất liền, bờ biển, hải đảo

• Cơ quan Lao động - Thương binh và Xã hội nhận thông tin, thông báo, tố giác về hành vi xâm hại tình dục người dưới 18 tuổi

• Tòa án các cấp

• Cơ quan báo chí và các cơ quan, tổ chức khác

3. Thẩm quyền giải quyết tin báo tội phạm 

Theo quy định tại khoản 3 Điều 145 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, thẩm quyền giải quyết tin báo tội phạm bao gồm: 

• Cơ quan điều tra giải quyết tin báo về tội phạm theo thẩm quyền điều tra của mình. 

• Cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm theo thẩm quyền điều tra của mình. 

• Viện kiểm sát giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm trong trường hợp phát hiện Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong hoạt động kiểm tra, xác minh tố giác, tin báo về tội phạm hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm mà Viện kiểm sát đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục.

*** Lưu ý: Cơ quan có thẩm quyền giải quyết tin báo về tội phạm có trách nhiệm thông báo kết quả giải quyết cho cá nhân, cơ quan, tổ chức đã báo tin về tội phạm. 

4. Thủ tục tiếp nhận, giải quyết tin báo tội phạm 2026

Theo quy định tại Điều 146 và Điều 147 Bộ luật Tố tụng hình sự 2015, sửa đổi bổ sung năm 2025, thủ tục tiếp nhận, giải quyết tin báo tội phạm 2026 như sau: 

Bước 1: Tiếp nhận tin báo tội phạm

Cơ quan có thẩm quyền  tiếp nhận tin báo tội phạm qua một trong các hình thức:

• Trực tiếp tại trụ sở

• Điện thoại

• Văn bản, tài liệu

• Email, cổng dịch vụ công, phương tiện điện tử

• Tin báo từ cơ quan, tổ chức, báo chí

Khi cơ quan, tổ chức, cá nhân trực tiếp báo tin về tội phạm thì Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có thẩm quyền phải lập biên bản tiếp nhận và ghi vào sổ tiếp nhận; có thể ghi âm hoặc ghi hình có âm thanh việc tiếp nhận.

Trường hợp tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố gửi qua dịch vụ bưu chính, điện thoại hoặc qua phương tiện thông tin khác thì ghi vào sổ tiếp nhận.

Bước 2: Thực hiện xử lý tin báo tội phạm

- Trường hợp phát hiện tin báo về tội phạm không thuộc thẩm quyền giải quyết của mình thì Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệm chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố kèm theo tài liệu có liên quan đã tiếp nhận cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.

- Viện kiểm sát có trách nhiệm chuyển ngay tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu có liên quan đã tiếp nhận cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.

- Trường hợp Viện kiểm sát phát hiện Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có vi phạm pháp luật nghiêm trọng trong hoạt động kiểm tra, xác minh tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố hoặc có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm mà Viện kiểm sát đã yêu cầu bằng văn bản nhưng không được khắc phục thì trong thời hạn 05 ngày kể từ ngày Viện kiểm sát có yêu cầu, cơ quan có thẩm quyền đang thụ lý, giải quyết tin báo về tội phạm đó phải chuyển hồ sơ có liên quan cho Viện kiểm sát để xem xét, giải quyết.

- Công an cấp xã, Đồn Công an có trách nhiệm tiếp nhận tin báo về tội phạm, lập biên bản tiếp nhận, tiến hành kiểm tra, xác minh sơ bộ và chuyển ngay tố giác, tin báo về tội phạm kèm theo tài liệu, đồ vật có liên quan cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền.

- Các cơ quan, tổ chức khác sau khi nhận được tin báo về tội phạm thì chuyển ngay cho Cơ quan điều tra có thẩm quyền. Trường hợp khẩn cấp thì có thể báo tin trực tiếp qua điện thoại hoặc hình thức khác cho Cơ quan điều tra nhưng sau đó phải thể hiện bằng văn bản. 

Bước 3: Thông báo về việc tiếp nhận tin báo tội phạm

Trong thời hạn 03 ngày kể từ ngày tiếp nhận tin báo về tội phạm, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra có trách nhiệm thông báo bằng văn bản về việc tiếp nhận tin báo tội phạm đó cho Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện kiểm sát có thẩm quyền.

Bước 4: Xác minh tin báo tội phạm

Trong thời hạn 20 ngày kể từ ngày nhận được tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố, Cơ quan điều tra, cơ quan được giao nhiệm vụ tiến hành một số hoạt động điều tra phải kiểm tra, xác minh và ra một trong các quyết định:

• Quyết định khởi tố vụ án hình sự

• Quyết định không khởi tố vụ án hình sự

• Quyết định tạm đình chỉ việc giải quyết tố giác, tin báo về tội phạm, kiến nghị khởi tố

*** Lưu ý:

- Trường hợp vụ việc bị tố giác, tin báo về tội phạm hoặc kiến nghị khởi tố có nhiều tình tiết phức tạp hoặc phải kiểm tra, xác minh tại nhiều địa điểm thì thời hạn giải quyết tố giác, tin báo, kiến nghị khởi tố có thể kéo dài nhưng không quá 02 tháng.

- Trường hợp chưa thể kết thúc việc kiểm tra, xác minh trong thời hạn nêu trên thì Viện trưởng Viện kiểm sát cùng cấp hoặc Viện trưởng Viện kiểm sát có thẩm quyền có thể gia hạn một lần nhưng không quá 02 tháng.

Bước 5: Tiến hành các hoạt động giải quyết tin báo tội phạm

Khi giải quyết tin báo về tội phạm cơ quan có thẩm quyền có quyền tiến hành các hoạt động:

• Thu thập thông tin, tài liệu, đồ vật từ cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan để kiểm tra, xác minh nguồn tin

• Khám nghiệm hiện trường

• Khám nghiệm tử thi

• Trưng cầu giám định, yêu cầu định giá tài sản

Bước 6: Ra quyết định giải quyết tin báo tội phạm 

Cơ quan điều tra ra một trong ba quyết định sau:

• Khởi tố vụ án hình sự – khi có dấu hiệu tội phạm

• Không khởi tố vụ án – nếu không đủ căn cứ hoặc không phải tội phạm

• Tạm đình chỉ giải quyết tin báo – khi chưa làm rõ được các yếu tố quan trọng

Bước 7: Thông báo kết quả giải quyết tin báo tội phạm 

Trong thời hạn luật định, cơ quan điều tra phải:

• Gửi văn bản thông báo kết quả cho người báo tin

• Thông báo cho Viện kiểm sát và cơ quan đã chuyển tin báo

• Giải thích quyền khiếu nại nếu người báo tin không đồng ý với kết quả

---

Việc nắm rõ thủ tục tiếp nhận và giải quyết tin báo tội phạm không chỉ giúp người dân chủ động bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình mà còn góp phần hỗ trợ cơ quan chức năng kịp thời phát hiện, xử lý hành vi vi phạm. Khi có dấu hiệu tội phạm, người dân nên chủ động cung cấp thông tin cho cơ quan có thẩm quyền và theo dõi quá trình xử lý để bảo đảm mọi tin báo đều được xem xét đúng pháp luật. 

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!