1. Quy định pháp luật về tội làm giả giấy tờ, bằng cấp

Hành vi làm giả giấy tờ, con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức được quy định tại Điều 341 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2025 theo đó, người nào làm giả con dấu, tài liệu hoặc giấy tờ khác của cơ quan, tổ chức; hoặc sử dụng con dấu, tài liệu, giấy tờ giả để thực hiện hành vi trái pháp luật thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Giấy tờ, bằng cấp được hiểu là các loại văn bản, tài liệu do cơ quan nhà nước hoặc tổ chức có thẩm quyền cấp, nhằm xác nhận nhân thân, trình độ, năng lực hoặc quyền, nghĩa vụ pháp lý của cá nhân, tổ chức. Việc làm giả các giấy tờ này xâm phạm trực tiếp đến hoạt động quản lý hành chính nhà nước và làm suy giảm niềm tin xã hội.

2. Dấu hiệu cấu thành tội làm giả giấy tờ, bằng cấp

2.1 Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của tội làm giả giấy tờ, bằng cấp thể hiện thông qua hành vi cụ thể của người phạm tội. Các hành vi này bao gồm:

Làm giả giấy tờ, bằng cấp: là việc tự tạo ra giấy tờ, văn bằng, chứng chỉ không do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp; hoặc sửa chữa, tẩy xóa, làm sai lệch nội dung của giấy tờ thật nhằm biến thành giấy tờ giả.

Sử dụng giấy tờ, bằng cấp giả: là việc dùng các giấy tờ, văn bằng, chứng chỉ giả để thực hiện hành vi trái pháp luật như xin việc, xét tuyển học tập, bổ nhiệm chức vụ, hưởng chế độ, chính sách hoặc hợp thức hóa hồ sơ cá nhân.

Mua bán, trao đổi, cung cấp giấy tờ giả: người không trực tiếp làm giả nhưng tham gia vào quá trình lưu hành, tiêu thụ giấy tờ, bằng cấp giả cũng được coi là có hành vi phạm tội.

Hành vi phạm tội được coi là hoàn thành kể từ thời điểm người phạm tội thực hiện xong việc làm giả hoặc sử dụng giấy tờ, bằng cấp giả, không phụ thuộc vào việc đã gây ra thiệt hại thực tế hay chưa.

2.2 Mặt chủ quan của tội phạm

Tội làm giả giấy tờ, bằng cấp được thực hiện với lỗi cố ý trực tiếp. Người phạm tội nhận thức rõ hành vi làm giả hoặc sử dụng giấy tờ giả là trái pháp luật, có thể gây hậu quả cho xã hội, nhưng vẫn thực hiện nhằm đạt được mục đích cá nhân.

Mục đích phạm tội thường gặp bao gồm:

• Trục lợi vật chất;
• Hợp thức hóa hồ sơ cá nhân;
• Đủ điều kiện xin việc, học tập, thăng tiến;
• Che giấu thông tin nhân thân hoặc hành vi vi phạm pháp luật khác.

Việc có hay không có động cơ vụ lợi không phải là dấu hiệu bắt buộc, chỉ cần chứng minh yếu tố cố ý là đã đủ căn cứ xác định trách nhiệm hình sự.

2.3 Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội làm giả giấy tờ, bằng cấp là người từ đủ 16 tuổi trở lên, có năng lực trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Đối với trường hợp người phạm tội là cán bộ, công chức, viên chức lợi dụng chức vụ, quyền hạn để làm giả hoặc tiếp tay làm giả giấy tờ thì có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự với tình tiết tăng nặng hoặc bị xử lý về tội danh khác có liên quan.

2.4 Khách thể của tội phạm

Hành vi làm giả giấy tờ, bằng cấp xâm phạm đến trật tự quản lý hành chính nhà nước, cụ thể là xâm phạm đến sự hoạt động đúng đắn, uy tín và tính pháp lý của các cơ quan, tổ chức có thẩm quyền cấp giấy tờ.

Đồng thời, hành vi này còn gây ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường giáo dục, tuyển dụng, quản lý nhân sự và làm suy giảm niềm tin của xã hội đối với hệ thống văn bằng, chứng chỉ hợp pháp.

Trên đây là tư vấn của chúng tôi. Chúng tôi hy vọng rằng, ý kiến tư vấn của chúng tôi sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà bạn đang quan tâm. Trên từng vấn đề cụ thể, nếu bạn cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn của chúng tôi, xin hãy liên hệ trực tiếp với chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua Tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!