1. Khái niệm tội làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân

Tội làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân là hành vi của người có trách nhiệm trong việc tổ chức, giám sát hoặc thực hiện bầu cử, trưng cầu ý dân nhưng cố ý thực hiện các hành vi gian dối nhằm thay đổi kết quả kiểm phiếu hoặc kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử, trưng cầu ý dân.

Những hành vi này có thể làm cho kết quả bầu cử hoặc trưng cầu ý dân không phản ánh đúng ý chí của cử tri, từ đó gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến quyền làm chủ của nhân dân và sự công bằng của các thiết chế dân chủ.

2. Các hành vi được coi là làm sai lệch kết quả bầu cử, trưng cầu ý dân

Pháp luật hình sự xác định một số hành vi điển hình cấu thành tội phạm, bao gồm:

• Gian lận trong việc kiểm phiếu, kiểm tra hoặc tổng hợp phiếu bầu.
   
• Thêm, bớt, sửa chữa phiếu bầu làm thay đổi kết quả bầu cử.
• Hủy hoại, làm mất hoặc làm sai lệch phiếu bầu, biên bản kiểm phiếu.
• Lập biên bản kiểm phiếu hoặc báo cáo kết quả bầu cử, trưng cầu ý dân không đúng với thực tế.
• Các thủ đoạn gian dối khác nhằm thay đổi kết quả bầu cử hoặc kết quả trưng cầu ý dân.

Những hành vi này thường được thực hiện bởi người có nhiệm vụ liên quan đến tổ chức bầu cử như thành viên tổ bầu cử, ban kiểm phiếu hoặc người được giao trách nhiệm quản lý phiếu bầu.

3. Các yếu tố cấu thành tội phạm

3.1. Khách thể của tội phạm

Khách thể của tội làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân là quan hệ xã hội bảo đảm cho việc thực hiện quyền bầu cử, quyền ứng cử và quyền tham gia trưng cầu ý dân của công dân theo quy định của pháp luật.

Bầu cử và trưng cầu ý dân là những hình thức quan trọng để nhân dân trực tiếp hoặc gián tiếp tham gia vào việc quản lý nhà nước và xã hội. Khi kết quả bầu cử hoặc trưng cầu ý dân bị làm sai lệch, ý chí thực sự của cử tri không còn được phản ánh đúng, từ đó ảnh hưởng đến tính hợp pháp, khách quan và minh bạch của các thiết chế dân chủ. Vì vậy, hành vi làm sai lệch kết quả bầu cử, trưng cầu ý dân đã xâm phạm trực tiếp đến quyền chính trị cơ bản của công dân và trật tự quản lý nhà nước trong lĩnh vực bầu cử.

3.2. Mặt khách quan của tội phạm

Mặt khách quan của tội phạm thể hiện ở hành vi cố ý làm sai lệch kết quả bầu cử hoặc kết quả trưng cầu ý dân thông qua các thủ đoạn gian dối.

Các hành vi cụ thể có thể bao gồm:

• Gian lận trong việc kiểm phiếu, kiểm tra hoặc tổng hợp phiếu bầu.
• Thêm, bớt, sửa chữa phiếu bầu làm thay đổi số lượng phiếu hợp lệ hoặc phiếu dành cho các ứng cử viên.
• Hủy hoại, làm mất hoặc làm hư hỏng phiếu bầu, biên bản kiểm phiếu nhằm thay đổi kết quả bầu cử.
• Lập biên bản kiểm phiếu hoặc báo cáo kết quả bầu cử, trưng cầu ý dân không đúng với kết quả thực tế.
• Thực hiện các hành vi gian dối khác nhằm làm thay đổi kết quả cuối cùng của cuộc bầu cử hoặc trưng cầu ý dân.

Đặc điểm của hành vi phạm tội là phải làm cho kết quả bầu cử hoặc kết quả trưng cầu ý dân bị sai lệch so với kết quả thực tế phản ánh ý chí của cử tri.

3.3. Chủ thể của tội phạm

Chủ thể của tội phạm là người có năng lực trách nhiệm hình sự và đạt độ tuổi theo quy định của pháp luật hình sự.

Trong thực tế, chủ thể của tội phạm này thường là những người được giao nhiệm vụ liên quan đến quá trình tổ chức và thực hiện bầu cử hoặc trưng cầu ý dân, chẳng hạn như:

• Thành viên tổ bầu cử.
   
• Thành viên ban kiểm phiếu.
• Người được giao nhiệm vụ quản lý, bảo quản hoặc tổng hợp phiếu bầu.
  Những cá nhân khác có trách nhiệm trong việc tổ chức hoặc giám sát bầu cử, trưng cầu ý dân.

Ngoài ra, trong trường hợp có sự thông đồng hoặc giúp sức để thực hiện hành vi làm sai lệch kết quả bầu cử, những người tham gia với vai trò đồng phạm cũng có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

3.4. Mặt chủ quan của tội phạm

Tội làm sai lệch kết quả bầu cử, kết quả trưng cầu ý dân được thực hiện với lỗi cố ý.

Người phạm tội nhận thức rõ hành vi của mình là trái pháp luật, biết rằng việc gian lận, sửa chữa hoặc làm sai lệch phiếu bầu có thể làm thay đổi kết quả bầu cử hoặc trưng cầu ý dân, nhưng vẫn cố ý thực hiện nhằm đạt được mục đích nhất định.

Mục đích của hành vi phạm tội có thể là nhằm giúp một ứng cử viên hoặc một phương án trưng cầu ý dân đạt được kết quả có lợi, hoặc nhằm phục vụ lợi ích cá nhân, lợi ích của tổ chức hoặc của một nhóm người nhất định.

Tuy nhiên, mục đích cụ thể không phải là dấu hiệu bắt buộc để cấu thành tội phạm, chỉ cần có hành vi cố ý làm sai lệch kết quả bầu cử hoặc trưng cầu ý dân là có thể bị xem xét trách nhiệm hình sự theo quy định của pháp luật.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!