1. Quyền về đời sống riêng tư được pháp luật bảo vệ như thế nào?

Pháp luật Việt Nam bảo vệ rất chặt chẽ quyền nhân thân của cá nhân, trong đó có quyền về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân.

Theo Hiến pháp 2013, mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật gia đình; danh dự, uy tín của mình được pháp luật bảo vệ.

Tiếp đó, Bộ luật Dân sự 2015 quy định rõ: việc thu thập, lưu giữ, sử dụng, công khai thông tin liên quan đến đời sống riêng tư của cá nhân phải được người đó đồng ý. Hình ảnh của cá nhân chỉ được sử dụng khi có sự chấp thuận, trừ một số trường hợp đặc biệt do luật định.

Như vậy, clip riêng tư – dù được quay trong mối quan hệ tình cảm hay hôn nhân – vẫn thuộc phạm vi bí mật đời sống riêng tư. Việc tự ý phát tán khi chưa được sự đồng ý là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền nhân thân.

2. Các tội danh có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Tùy vào động cơ, mục đích và hậu quả xảy ra, hành vi phát tán clip riêng tư có thể bị xử lý theo nhiều tội danh khác nhau theo Bộ luật Hình sự 2015.

2.1. Tội làm nhục người khác (Điều 155)

Đây là tội danh thường được áp dụng trong các vụ phát tán clip nhạy cảm.

Hành vi đăng tải, chia sẻ clip riêng tư lên mạng xã hội nhằm xúc phạm nghiêm trọng danh dự, nhân phẩm của người trong clip có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Khung hình phạt cơ bản:

• Phạt tiền;
• Phạt cải tạo không giam giữ;
• Phạt tù đến 2 năm.

Trường hợp sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông để thực hiện hành vi hoặc gây hậu quả nghiêm trọng (ví dụ: nạn nhân bị rối loạn tâm thần, tự sát…) thì mức phạt có thể lên đến 5 năm tù.

2.2. Tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy (Điều 326)

Nếu nội dung clip có tính chất khiêu dâm, đồi trụy và được phát tán cho nhiều người, hành vi có thể bị xử lý về tội truyền bá văn hóa phẩm đồi trụy.

Tùy theo:

• Số lượng dữ liệu phát tán,
• Số người tiếp cận,
• Mức độ lan truyền,

Mức phạt có thể lên đến 15 năm tù.

Nhiều người lầm tưởng rằng “chỉ gửi cho một vài người bạn” thì không sao. Tuy nhiên, chỉ cần đủ yếu tố cấu thành tội phạm và gây ảnh hưởng nghiêm trọng là đã có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

2.3. Tội cưỡng đoạt tài sản (Điều 170)

Trong thực tế, không ít trường hợp đối tượng dùng clip riêng tư để đe dọa, ép buộc nạn nhân đưa tiền, tài sản hoặc đáp ứng yêu cầu nào đó. Khi đó, hành vi không dừng lại ở việc xâm phạm danh dự mà còn cấu thành tội cưỡng đoạt tài sản.

Mức phạt có thể lên đến 20 năm tù hoặc tù chung thân nếu số tiền chiếm đoạt đặc biệt lớn.

2.4. Có thể xem xét thêm các tội danh khác

Trong một số trường hợp đặc biệt, nếu hành vi xâm nhập trái phép vào tài khoản, thiết bị điện tử để lấy clip riêng tư, người vi phạm còn có thể bị xem xét về các tội xâm phạm an toàn thông tin mạng.

3. Người chia sẻ lại có bị xử lý không?

Một quan niệm sai lầm phổ biến là: “Tôi không phải người đăng đầu tiên, tôi chỉ chia sẻ lại”.

Tuy nhiên, nếu:

• Biết rõ nội dung xâm phạm đời tư người khác,
• Nhận thức được hậu quả nhưng vẫn cố tình lan truyền,

thì hành vi đó vẫn có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy mức độ.

Trong môi trường mạng, mỗi lượt chia sẻ đều góp phần làm gia tăng mức độ tổn hại cho nạn nhân.

4. Trách nhiệm dân sự song song với trách nhiệm hình sự

Ngoài trách nhiệm hình sự, người phát tán clip riêng tư còn phải chịu trách nhiệm dân sự theo quy định của Bộ luật Dân sự 2015.

Cụ thể, người vi phạm có thể phải:

• Gỡ bỏ toàn bộ nội dung vi phạm;
• Xin lỗi, cải chính công khai;
• Bồi thường thiệt hại vật chất (nếu có);
• Bồi thường tổn thất tinh thần.

Trong nhiều vụ việc, mức bồi thường tổn thất tinh thần có thể lên đến hàng chục triệu đồng, thậm chí cao hơn nếu chứng minh được thiệt hại thực tế.

5. Nạn nhân cần làm gì khi bị phát tán clip riêng tư?

Khi phát hiện clip riêng tư bị phát tán, nạn nhân nên:

Thứ nhất, nhanh chóng thu thập chứng cứ

• Lưu lại link bài đăng;
• Chụp màn hình nội dung, bình luận;
• Ghi nhận thời gian, số lượt chia sẻ.

Thứ hai, yêu cầu nền tảng mạng xã hội gỡ bỏ nội dung để hạn chế mức độ lan truyền.

Thứ ba, trình báo cơ quan công an nơi cư trú để được tiếp nhận, xác minh và xử lý theo quy định pháp luật.

Thứ tư, tham vấn luật sư để được tư vấn chiến lược bảo vệ quyền lợi, yêu cầu bồi thường và hỗ trợ trong quá trình tố tụng.

6. Cảnh báo pháp lý và bài học rút ra

Chỉ vì phút nóng giận, ghen tuông hoặc suy nghĩ thiếu chín chắn, nhiều người đã phải đối diện với:

• Án tích hình sự,
• Ảnh hưởng đến công việc, sự nghiệp,
• Hệ lụy lâu dài cho tương lai cá nhân và gia đình.

Trong khi đó, hậu quả đối với nạn nhân không chỉ dừng lại ở tổn thương danh dự mà còn có thể gây sang chấn tâm lý nghiêm trọng, thậm chí dẫn đến những hệ quả đau lòng.

Không gian mạng không phải là “vùng miễn trừ trách nhiệm”. Mỗi hành vi đăng tải, chia sẻ đều có thể bị truy vết và xử lý theo quy định pháp luật.

Kết luận

Phát tán clip riêng tư của người khác là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền về đời sống riêng tư, danh dự và nhân phẩm của cá nhân, đồng thời có thể cấu thành nhiều tội danh theo quy định của Bộ luật Hình sự 2015.

Sự bồng bột trong chốc lát có thể phải trả giá bằng nhiều năm tù và những hệ lụy pháp lý nặng nề. Vì vậy, mỗi cá nhân cần ý thức rõ trách nhiệm của mình khi sử dụng mạng xã hội và tôn trọng tuyệt đối quyền riêng tư của người khác.

Trong trường hợp đang vướng vào vụ việc liên quan, việc tìm đến luật sư để được tư vấn và hỗ trợ kịp thời là giải pháp cần thiết nhằm bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng.

Trân trọng cảm ơn!