Mở thủ tục phá sản có phải doanh nghiệp đã phá sản?
Không. Mở thủ tục phá sản chỉ là bước Tòa án bắt đầu vào cuộc, doanh nghiệp vẫn tồn tại và vẫn được hoạt động dưới sự giám sát. Chỉ khi Tòa án ra quyết định tuyên bố phá sản thì doanh nghiệp mới bị coi là đã phá sản.
Khoản 4 Điều 5 Luật Phục hồi, phá sản 2025 số 142/2025/QH15 (sau đây viết là Luật Phục hồi, phá sản) quy định phá sản là tình trạng doanh nghiệp, hợp tác xã mất khả năng thanh toán và đã có quyết định tuyên bố phá sản của Tòa án. Phải có đủ cả hai điều kiện.
Mở thủ tục phá sản khác quyết định tuyên bố phá sản ở điểm nào
Quyết định mở thủ tục phá sản là quyết định mở đầu. Thẩm phán ra quyết định này khi có căn cứ xác định doanh nghiệp mất khả năng thanh toán. Doanh nghiệp vẫn còn tư cách pháp nhân, vẫn được kinh doanh, nhưng chịu sự giám sát của Quản tài viên.
Quyết định tuyên bố phá sản là quyết định kết thúc. Sau mốc này, doanh nghiệp chấm dứt hoạt động, tài sản được phân chia cho chủ nợ theo thứ tự luật định.
Quá trình từ Quyết định mở thủ tục phá sản đến Quyết định tuyên bố phá sản trên thực tế có thể kéo dài nhiều tháng đến nhiều năm.
Dòng thời gian từ nộp đơn đến thụ lý đơn phá sản
Bước 1: Nộp đơn yêu cầu áp dụng thủ tục phá sản
Chủ nợ không có bảo đảm, chủ nợ có bảo đảm một phần, người lao động và một số chủ thể khác có quyền nộp đơn khi doanh nghiệp mất khả năng thanh toán (khoản 1 Điều 38 Luật Phục hồi, phá sản). Luật mới bổ sung cơ quan quản lý thuế và cơ quan bảo hiểm xã hội. Đơn phải kèm danh sách chủ nợ, người mắc nợ và tài liệu chứng minh (khoản 1 Điều 39 Luật Phục hồi, phá sản).
Điều kiện then chốt là mất khả năng thanh toán: doanh nghiệp không thanh toán khoản nợ sau 06 tháng kể từ ngày đến hạn (khoản 2 Điều 5 Luật Phục hồi, phá sản), dài hơn mức 03 tháng của Luật Phá sản năm 2014.
Bước 2: Thụ lý đơn phá sản
Tòa án nhân dân khu vực giải quyết vụ việc phục hồi, phá sản (Điều 6 Luật Phục hồi, phá sản). Tòa thụ lý khi người nộp đơn đã nộp lệ phí phá sản và tạm ứng chi phí phá sản, trừ trường hợp không phải nộp (khoản 5 Điều 39 Luật Phục hồi, phá sản). Doanh nghiệp bị yêu cầu có 05 ngày làm việc để gửi ý kiến bằng văn bản (khoản 2 Điều 39 Luật Phục hồi, phá sản). Thụ lý đơn phá sản chưa kết luận gì về tình trạng doanh nghiệp.
Bước 3: Quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản
Trong 30 ngày kể từ ngày thụ lý, Thẩm phán phải ra quyết định mở hoặc không mở thủ tục phá sản. Quyết định có hiệu lực thi hành kể từ ngày ra quyết định (khoản 1 Điều 41 Luật Phục hồi, phá sản).
Sau khi mở thủ tục, phục hồi doanh nghiệp vẫn là hướng được ưu tiên
Luật Phục hồi, phá sản đặt nguyên tắc ưu tiên áp dụng thủ tục phục hồi (khoản 1 Điều 3 Luật Phục hồi, phá sản). Phục hồi doanh nghiệp lần đầu được thiết kế thành thủ tục độc lập, ngang hàng với thủ tục phá sản. Hội nghị chủ nợ là nơi chủ nợ biểu quyết phương án phục hồi hoạt động kinh doanh. Từ đây có hai khả năng có thể xảy ra.
Nếu phương án phục hồi được thông qua và thực hiện thành công, Tòa ra quyết định đình chỉ thủ tục phục hồi, doanh nghiệp không bị coi là phá sản (khoản 3 Điều 5 Luật Phục hồi, phá sản). Nếu không thông qua được nghị quyết, hoặc hết thời hạn phục hồi mà doanh nghiệp vẫn mất khả năng thanh toán, Tòa mới tuyên bố doanh nghiệp phá sản.
.jpg)
Giải pháp thực tiễn khi có quyết định mở thủ tục phá sản
Hướng xử lý cho chủ nợ trong thủ tục phá sản
-
Gửi giấy đòi nợ đúng thời hạn ghi trong quyết định mở thủ tục phá sản (khoản 1 Điều 55 Luật Phục hồi, phá sản).
-
Đối chiếu khoản nợ thuộc nhóm có bảo đảm, có bảo đảm một phần hay không có bảo đảm, vì nhóm này quyết định thứ tự thanh toán.
-
Chuẩn bị hồ sơ chứng minh khoản nợ: hợp đồng, biên bản đối chiếu công nợ, chứng từ thanh toán, văn bản đòi nợ; dự họp Hội nghị chủ nợ và biểu quyết.
-
Nếu không đồng ý với quyết định tuyên bố phá sản, gửi đơn đề nghị xem xét lại đến Tòa án nhân dân cấp tỉnh (Điều 67 Luật Phục hồi, phá sản)
Hướng xử lý cho doanh nghiệp bị yêu cầu phá sản
-
Gửi ý kiến bằng văn bản trong 05 ngày làm việc kể từ khi nhận thông báo của Tòa, nêu rõ số liệu công nợ và lý do chưa thanh toán (khoản 2 Điều 39 Luật Phục hồi, phá sản).
-
Rà soát giao dịch trong 06 tháng trước ngày Tòa ra quyết định mở thủ tục phá sản, và 18 tháng với người có liên quan. Chuyển nhượng tài sản không theo giá thị trường, tặng cho tài sản, chuyển nợ không có bảo đảm thành nợ có bảo đảm đều có thể bị tuyên vô hiệu (Điều 49 Luật Phục hồi, phá sản).
-
Hoàn thiện phương án phục hồi hoạt động kinh doanh trước khi mở Hội nghị chủ nợ, kèm bảng dòng tiền dự kiến và cam kết nguồn vốn bằng văn bản.
-
Báo cáo Quản tài viên trước khi thực hiện giao dịch ngoài hoạt động thường ngày.
-
Không thanh toán ưu tiên cho một chủ nợ riêng lẻ sau khi Tòa đã thụ lý.
Kết luận
Mở thủ tục phá sản và tuyên bố doanh nghiệp phá sản là hai mốc tách biệt. Ở mốc thứ nhất, Tòa án mới bắt đầu xem xét; doanh nghiệp vẫn còn cơ hội phục hồi và vẫn trả nợ theo trật tự do Tòa kiểm soát. Doanh nghiệp chỉ bị coi là phá sản khi đã có quyết định tuyên bố phá sản. Nhầm hai mốc này khiến chủ nợ dễ bỏ lỡ thời hạn đòi nợ, còn doanh nghiệp bỏ lỡ cơ hội tái cấu trúc.
Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua Tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng.
Trân trọng cảm ơn!




