1. Thời điểm phát sinh hiệu lực của văn bản công chứng

Theo quy định tại hệ thống pháp luật công chứng hiện hành, một văn bản công chứng (hợp đồng, giao dịch, bản dịch...) sẽ phát sinh hiệu lực kể từ ngày được Công chứng viên ký và đóng dấu của tổ chức hành nghề công chứng.

Từ thời điểm này, văn bản công chứng có tính bắt buộc thi hành đối với các bên liên quan. Trường hợp bên có nghĩa vụ không thực hiện thì bên kia có quyền yêu cầu Tòa án giải quyết theo quy định của pháp luật, trừ trường hợp các bên tham gia giao dịch có thỏa thuận khác.

2. Thời hạn có hiệu lực của văn bản công chứng là bao lâu?

Pháp luật hiện hành KHÔNG quy định một thời hạn hiệu lực chung (như 3 tháng, 6 tháng hay 1 năm) cho tất cả các văn bản công chứng. Thay vào đó, thời hạn hiệu lực được chia thành 2 nhóm chính dựa trên bản chất của loại văn bản:

Nhóm 1: Văn bản công chứng có hiệu lực vô thời hạn (Vĩnh viễn)

Áp dụng đối với các văn bản ghi nhận sự kiện, nội dung mang tính cố định, không bị thay đổi theo thời gian.

• Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, mua bán: Nhà đất, xe cộ, tài sản (sau khi hoàn thành thủ tục đăng ký sang tên theo quy định).

• Văn bản thỏa thuận phân chia di thừa, văn bản khai nhận di thừa: Đã xác lập quyền sở hữu/sử dụng hợp pháp của người thừa kế.

• Bản dịch công chứng: Bằng cấp, chứng chỉ, giấy khai sinh, giấy chứng nhận kết hôn... trừ trường hợp bản gốc bị thu hồi, hủy bỏ hoặc thay đổi thông tin.

Nhóm 2: Văn bản công chứng có hiệu lực có thời hạn

Áp dụng đối với các hợp đồng, giao dịch xác lập quyền và nghĩa vụ trong một khoảng thời gian nhất định hoặc phụ thuộc vào sự tồn tại của yếu tố gốc.

• Thỏa thuận của các bên: Các bên tham gia hợp đồng có quyền tự thỏa thuận thời hạn hiệu lực (ví dụ: Hợp đồng thuê nhà có thời hạn 03 năm, Hợp đồng hợp tác kinh doanh 05 năm...).

• Thời hạn theo quy định pháp luật chuyên ngành:

  • Hợp đồng ủy quyền: Hiệu lực theo thỏa thuận hoặc theo quy định pháp luật. Nếu không có thỏa thuận và pháp luật không quy định thì hợp đồng ủy quyền có hiệu lực 01 năm kể từ ngày xác lập.

  • Hợp đồng thế chấp, cầm cố: Hiệu lực chấm dứt khi nghĩa vụ được bảo đảm chấm dứt (ví dụ: Doanh nghiệp/cá nhân đã trả hết nợ gốc và lãi cho ngân hàng).

• Phụ thuộc vào giấy tờ gốc: Bản sao chứng thực hoặc bản dịch công chứng sẽ hết hiệu lực khi văn bản, giấy tờ gốc bị sửa đổi, bổ sung, hủy bỏ hoặc hết hiệu lực pháp luật.

3. Các trường hợp văn bản công chứng bị vô hiệu hoặc chấm dứt hiệu lực

Văn bản công chứng có thể bị chấm dứt hoặc vô hiệu trước thời hạn trong các trường hợp sau:

- Toà án tuyên bố vô hiệu: Khi có tranh chấp và Tòa án ra bản án/quyết định tuyên bố văn bản công chứng vô hiệu do vi phạm điều cấm, bị lừa dối, đe dọa…

- Các bên huỷ bỏ/sửa đổi: Các bên tham gia giao dịch tự nguyện thỏa thuận công chứng văn bản sửa đổi, bổ sung hoặc hủy bỏ hợp đồng, giao dịch đã công chứng.

- Hết thời hạn hợp đồng: Hợp đồng hết thời hạn hiệu lực theo thỏa thuận ban đầu của các bên mà không có gia hạn.

- Chấm dứt theo quy định: Đối tượng của hợp đồng không còn, hoặc một trong các bên tham gia ủy quyền bị chết/chấm dứt tồn tại (đối với hợp đồng ủy quyền).

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!