Hành vi cưỡng ép việc kết hôn và ly hôn bị xử lý như thế nào?

Trong xã hội hiện đại, quyền tự do kết hôn và ly hôn là một trong những quyền cơ bản của mỗi cá nhân, được pháp luật Việt Nam ghi nhận và bảo vệ. Tuy nhiên, trên thực tế vẫn tồn tại không ít trường hợp bị ép buộc kết hôn, ly hôn hoặc bị cản trở trong việc xây dựng quan hệ hôn nhân tự nguyện. Những hành vi này không chỉ vi phạm đạo đức xã hội mà còn có thể bị xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật hình sự. Vậy tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn được quy định như thế nào và mức xử phạt ra sao? Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ theo quy định tại Điều 181 Bộ luật Hình sự. 

Cưỡng ép kết hôn, ly hôn là hành vi dùng bạo lực, đe dọa, uy hiếp tinh thần hoặc các thủ đoạn khác nhằm buộc người khác phải kết hôn hoặc ly hôn trái với ý chí của họ. Đây là hành vi xâm phạm nghiêm trọng quyền tự do hôn nhân – một quyền cơ bản của mỗi cá nhân được pháp luật Việt Nam bảo vệ. Ngoài ra, hành vi cản trở người khác kết hôn hoặc ly hôn tự nguyện, tiến bộ cũng bị coi là vi phạm pháp luật.

Theo Điều 181 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung), người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện, cản trở việc kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, hoặc cưỡng ép, cản trở người khác ly hôn bằng các thủ đoạn như hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc thủ đoạn khác thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Tuy nhiên, điều kiện để xử lý hình sự là người vi phạm đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà vẫn tiếp tục tái phạm. 

"Điều 181. Tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, cản trở ly hôn tự nguyện

Người nào cưỡng ép người khác kết hôn trái với sự tự nguyện của họ, cản trở người khác kết hôn hoặc duy trì quan hệ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ hoặc cưỡng ép hoặc cản trở người khác ly hôn bằng cách hành hạ, ngược đãi, uy hiếp tinh thần, yêu sách của cải hoặc bằng thủ đoạn khác, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này mà còn vi phạm, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm."

Người phạm tội cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện có thể phải chịu một trong các hình phạt sau: cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến 03 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 03 năm. Mức hình phạt cụ thể sẽ phụ thuộc vào tính chất, mức độ vi phạm cũng như hậu quả mà hành vi gây ra. 

Không phải mọi hành vi cưỡng ép đều bị xử lý hình sự ngay. Pháp luật quy định rõ rằng chỉ khi người thực hiện hành vi đã bị xử phạt hành chính về cùng hành vi trước đó mà vẫn tiếp tục vi phạm thì mới bị truy cứu trách nhiệm hình sự. Đây là điểm quan trọng giúp phân biệt giữa xử phạt hành chính và xử lý hình sự trong thực tiễn áp dụng pháp luật. 

Quy định tại Điều 181 có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ quyền tự do kết hôn và ly hôn của mỗi cá nhân, ngăn chặn các hành vi ép buộc trong gia đình và xã hội, đồng thời góp phần xây dựng chế độ hôn nhân tự nguyện, tiến bộ, bình đẳng và văn minh. 

Kết luận: Cưỡng ép kết hôn hoặc ly hôn không chỉ vi phạm đạo đức xã hội mà còn có thể dẫn đến trách nhiệm pháp lý nghiêm trọng. Vì vậy, mỗi cá nhân cần hiểu rõ quy định pháp luật để bảo vệ quyền lợi của mình và tránh thực hiện các hành vi trái pháp luật.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua Tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!