Tranh chấp lao động là gì?

Theo khoản 1 Điều 179 Bộ luật Lao động năm 2019, tranh chấp lao động là:

• Tranh chấp về quyền và nghĩa vụ, lợi ích phát sinh giữa các bên trong quá trình xác lập, thực hiện hoặc chấm dứt quan hệ lao động;

• Tranh chấp giữa các tổ chức đại diện người lao động với nhau;

• Tranh chấp phát sinh từ quan hệ có liên quan trực tiếp đến quan hệ lao động.

Các loại tranh chấp lao động bao gồm:

• Tranh chấp lao động cá nhân

• Tranh chấp lao động tập thể:

• Tranh chấp lao động tập thể về quyền

• Tranh chấp lao động tập thể về lợi ích

Mỗi loại tranh chấp lao động lại có trình tự giải quyết khác nhau, tuy nhiên hầu hết các loại tranh chấp lao động đều phải thông qua thủ tục hòa giải rồi mới đến các giai đoạn tiếp theo.

 

Tranh chấp lao động nào không phải thông qua thủ tục hòa giải?

Khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về một số tranh chấp lao động cá nhân không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải:

“Tranh chấp lao động cá nhân phải được giải quyết thông qua thủ tục hòa giải của hòa giải viên lao động trước khi yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án giải quyết, trừ các tranh chấp lao động sau đây không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải:

a) Về xử lý kỷ luật lao động theo hình thức sa thải hoặc về trường hợp bị đơn phương chấm dứt hợp đồng lao động;

b) Về bồi thường thiệt hại, trợ cấp khi chấm dứt hợp đồng lao động;

c) Giữa người giúp việc gia đình với người sử dụng lao động;

d) Về bảo hiểm xã hội theo quy định của pháp luật về bảo hiểm xã hội, về bảo hiểm y tế theo quy định của pháp luật về bảo hiểm y tế, về bảo hiểm thất nghiệp theo quy định của pháp luật về việc làm, về bảo hiểm tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp theo quy định của pháp luật về an toàn, vệ sinh lao động;

đ) Về bồi thường thiệt hại giữa người lao động với doanh nghiệp, tổ chức đưa người lao động đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng;

e) Giữa người lao động thuê lại với người sử dụng lao động thuê lại.”

Như vậy, chỉ có duy nhất tranh chấp lao động cá nhân không phải thông qua thủ tục hòa giải đối với một số trường hợp được quy định tại khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019.

 

Vì sao các tranh chấp lao động này lại không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải?

Các tranh chấp lao động được quy định tại khoản 1 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019 không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải vì:

Thứ nhất, do tính nghiêm trọng của tranh chấp: Các tranh chấp này thường liên quan đến những vấn đề pháp lý phức tạp và có tính chất nghiêm trọng, ảnh hưởng trực tiếp đến quyền của người lao động như công việc hay thu nhập của họ. Đây là những tranh chấp được coi là nghiêm trọng và không còn khả năng để hòa giải nữa, do vậy không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải.
Ví dụ, việc áp dụng hình thức xử lý kỷ luật sa thải người lao động là một quyết định đơn phương của người sử dụng lao động, có thể không còn cơ sở để hòa giải nên không bắt buộc phải thông qua thủ tục hòa giải nữa.

Thứ hai, đảm bảo sự khách quan: Một số tranh chấp lao động liên quan đến việc thi hành pháp luật, liên quan đến vấn đề về bảo hiểm nên cần có sự can thiệp của chủ thể thứ ba có thẩm quyền để đảm bảo phán quyết được đưa ra một cách công bằng và hợp pháp. 

Ví dụ, các tranh chấp về bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế là tranh chấp lao động điển hình mà cần sự can thiệp của cơ quan nhà nước có liên quan đến lĩnh vực này.

Thứ ba, bảo vệ quyền lợi của các bên: Trong các vụ việc tranh chấp lao động giữa người giúp việc và chủ nhà hoặc các tranh chấp lao động liên quan đến xuất khẩu lao động, họ là những người yếu thế hơn nên việc kiện ra Tòa án sẽ giúp bảo vệ quyền lợi của họ một cách hiệu quả hơn so với thủ tục hòa giải.

 

Thẩm quyền giải quyết tranh chấp lao động không bắt buộc thông qua hòa giải

Khoản 7 Điều 188 Bộ luật Lao động năm 2019 quy định về thẩm quyền giải quyết các tranh chấp lao động mà không bắt buộc phải thông qua hòa giải:

“Trường hợp không bắt buộc phải qua thủ tục hòa giải quy định tại khoản 1 Điều này hoặc trường hợp hết thời hạn hòa giải quy định tại khoản 2 Điều này mà hòa giải viên lao động không tiến hành hòa giải hoặc trường hợp hòa giải không thành theo quy định tại khoản 4 Điều này thì các bên tranh chấp có quyền lựa chọn một trong các phương thức sau để giải quyết tranh chấp:

a) Yêu cầu Hội đồng trọng tài lao động giải quyết theo quy định tại Điều 189 của Bộ luật này;

b) Yêu cầu Tòa án giải quyết.”

Theo đó, thẩm quyền giải quyết các tranh chấp lao động này thuộc về Hội đồng trọng tài lao động hoặc Tòa án.

 

Kết luận

Như vậy, quy định một số tranh chấp lao động không cần phải thông qua thủ tục hòa giải là cần thiết khi thủ tục hòa giải không còn ý nghĩa đối với một số trường hợp không còn cơ sở để hòa giải hay để đảm bảo sự khác quan hay để bảo vệ quyền lợi của các bên trong tranh chấp lao động.

 

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!