Xác định khoản nợ của bố là nợ chung hay nợ riêng

Việc ngân hàng có quyền kê biên tài sản hay không phụ thuộc trước hết vào khoản vay là nợ chung hay nợ riêng của vợ chồng.

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, nợ phát sinh trong thời kỳ hôn nhân có thể là:

• Nợ chung của vợ chồng nếu khoản vay phục vụ nhu cầu chung của gia đình như sinh hoạt, làm ăn chung, nuôi con, chữa bệnh…
• Nợ riêng của một người nếu khoản vay chỉ phục vụ mục đích cá nhân và người còn lại không biết, không đồng ý, không sử dụng khoản tiền đó.

Nếu khoản vay là nợ riêng của bố bạn, mẹ bạn có quyền yêu cầu Tòa án xác định nghĩa vụ trả nợ chỉ thuộc về bố bạn, nhằm tránh việc xử lý toàn bộ tài sản chung.

Ngược lại, nếu khoản vay được xác định là nợ chung, thì cả bố và mẹ bạn đều phải có nghĩa vụ trả nợ.

Nhà đất đứng tên cả bố mẹ có bị kê biên không?

Thông thường, nhà đất đứng tên cả bố và mẹ được xác định là tài sản chung của vợ chồng. Trong trường hợp này, nếu bố bạn phải thi hành án trả nợ thì:

Cơ quan thi hành án chỉ có quyền kê biên phần tài sản thuộc sở hữu của bố bạn trong khối tài sản chung, thường được xác định là 1/2 giá trị nhà đất (nếu không có thỏa thuận khác).

Tuy nhiên, trong một số trường hợp:

• Nếu bố bạn không có tài sản riêng;
• Không đủ tài sản để thi hành án;
• Không thể chia tách tài sản;

Thì cơ quan thi hành án có thể kê biên toàn bộ nhà đất, sau đó:

• Bán đấu giá tài sản;
• Thanh toán phần nợ của bố bạn;
• Phần giá trị còn lại sẽ trả lại cho mẹ bạn tương ứng phần sở hữu của mẹ bạn.

Ngân hàng có được tự ý kê biên nhà không?

Ngân hàng không được tự ý kê biên tài sản mà phải thực hiện đúng trình tự pháp luật. Quy trình thông thường như sau:

Bước 1: Ngân hàng khởi kiện ra Tòa án

Ngân hàng phải nộp đơn khởi kiện yêu cầu trả nợ tại Tòa án.
Tòa án sẽ giải quyết và ra bản án buộc người vay phải trả nợ.

Bước 2: Yêu cầu thi hành án

Nếu người vay không tự nguyện trả nợ, ngân hàng sẽ yêu cầu cơ quan thi hành án dân sự thi hành bản án.

Bước 3: Kê biên và xử lý tài sản

Cơ quan thi hành án sẽ:

• Xác minh tài sản;
• Xác định phần tài sản của người phải thi hành án;
• Ra quyết định kê biên tài sản;
• Bán đấu giá tài sản để thu hồi nợ.

Như vậy, chỉ khi có bản án của Tòa án và quyết định thi hành án thì nhà đất mới có thể bị kê biên, chứ ngân hàng không thể tự ý đến kê biên nhà.

Quyền lợi của mẹ bạn khi tài sản bị kê biên

Trong trường hợp nhà đất là tài sản chung, mẹ bạn có các quyền sau:

• Yêu cầu xác định phần sở hữu của mình trong tài sản chung;
• Yêu cầu chia tài sản chung trước khi thi hành án;
• Được ưu tiên mua lại phần tài sản của bố bạn nếu tài sản bị bán;
• Khiếu nại nếu cơ quan thi hành án kê biên sai tài sản;
• Khởi kiện yêu cầu Tòa án bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình.

Trường hợp bố vay tiền ngân hàng nhưng mất khả năng trả nợ thì ngân hàng không thể tự ý kê biên nhà đất mà phải khởi kiện ra Tòa án và thực hiện thủ tục thi hành án theo quy định pháp luật. Nếu nhà đất đứng tên cả bố và mẹ thì được xác định là tài sản chung của vợ chồng, khi thi hành án chỉ xử lý phần tài sản thuộc sở hữu của bố. Tuy nhiên, trong một số trường hợp cơ quan thi hành án có thể kê biên toàn bộ nhà đất để bán đấu giá, sau đó hoàn trả lại phần giá trị tài sản thuộc quyền sở hữu của mẹ. Vì vậy, khi xảy ra tranh chấp, mẹ bạn nên tham gia quá trình tố tụng và thi hành án để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!