I. Giá trị pháp lý của giao dịch vay tiền qua tin nhắn Zalo, Messenger

Theo quy định của pháp luật dân sự, hợp đồng vay tài sản không bắt buộc phải lập thành văn bản có chữ ký, mà có thể được giao kết dưới nhiều hình thức khác nhau, bao gồm cả giao dịch điện tử.

Cụ thể, Điều 463 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Hợp đồng vay tài sản là sự thỏa thuận giữa các bên, theo đó bên cho vay giao tài sản cho bên vay; khi đến hạn trả, bên vay phải hoàn trả cho bên cho vay tài sản cùng loại theo đúng số lượng, chất lượng và chỉ phải trả lãi nếu có thỏa thuận hoặc pháp luật có quy định.”

Bên cạnh đó, khoản 1 Điều 119 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về hình thức giao dịch dân sự như sau:

“1. Giao dịch dân sự được thể hiện bằng lời nói, bằng văn bản hoặc bằng hành vi cụ thể.

Giao dịch dân sự thông qua phương tiện điện tử dưới hình thức thông điệp dữ liệu theo quy định của pháp luật về giao dịch điện tử được coi là giao dịch bằng văn bản.”

Ngoài ra, Điều 10 Luật Giao dịch điện tử 2023 khẳng định:

“Giá trị pháp lý của thông điệp dữ liệu không thể bị phủ nhận chỉ vì thông điệp dữ liệu đó được thể hiện dưới dạng thông điệp dữ liệu.”

Như vậy, việc thỏa thuận vay tiền qua tin nhắn Zalo, Messenger vẫn được pháp luật công nhận là một hình thức giao kết hợp đồng hợp pháp, nếu thể hiện rõ ý chí vay – cho vay giữa các bên.

II. Tin nhắn, ghi âm có được coi là chứng cứ tại Tòa án hay không?

Khi phát sinh tranh chấp, các tin nhắn, cuộc gọi, ghi âm thỏa thuận vay tiền hoàn toàn có thể được sử dụng làm chứng cứ để khởi kiện yêu cầu Tòa án giải quyết.

Theo Điều 93 Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 quy định về Chứng cứ như sau:

“Chứng cứ trong vụ việc dân sự là những gì có thật được đương sự và cơ quan, tổ chức, cá nhân khác giao nộp, xuất trình cho Tòa án trong quá trình tố tụng hoặc do Tòa án thu thập được theo trình tự, thủ tục do Bộ luật này quy định và được Tòa án sử dụng làm căn cứ để xác định các tình tiết khách quan của vụ án cũng như xác định yêu cầu hay sự phản đối của đương sự là có căn cứ và hợp pháp.”

Khoản 1 Điều 94 cũng quy định những thứ có thể được coi là nguồn chứng cứ gồm

“Chứng cứ được thu thập từ các nguồn sau đây:

1. Tài liệu đọc được, nghe được, nhìn được, dữ liệu điện tử;

…”

Như vậy, tin nhắn Zalo, Messenger, email, ghi âm cuộc gọi… đều được coi là nguồn chứng cứ hợp pháp nếu đảm bảo tính xác thực, khách quan và hợp lệ theo quy định của pháp luật tố tụng

III. Nghĩa vụ trả nợ của bên vay tài sản

Dù không lập hợp đồng vay bằng văn bản, khi đã xác lập giao dịch vay tiền và bên vay đã nhận tiền trên thực tế, thì vẫn phát sinh nghĩa vụ trả nợ theo quy định của pháp luật.

Khoản 1 Điều 466 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Bên vay tài sản là tiền thì phải trả đủ tiền khi đến hạn; nếu tài sản là vật thì phải trả vật cùng loại đúng số lượng, chất lượng, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Trường hợp không xác định thời hạn vay và không có lãi, khoản 1 Điều 469 Bộ luật Dân sự 2015 quy định:

“Bên cho vay có quyền đòi lại tài sản và bên vay có quyền trả nợ vào bất cứ lúc nào, nhưng phải báo cho nhau biết trước một thời gian hợp lý, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.”

Do đó, nếu bên vay không thực hiện nghĩa vụ trả nợ, bên cho vay hoàn toàn có quyền khởi kiện ra Tòa án để yêu cầu buộc bên vay phải thanh toán khoản tiền đã vay.

IV. Lưu ý để tin nhắn Zalo, Messenger trở thành chứng cứ hợp pháp

Để các thông điệp dữ liệu có giá trị chứng minh cao nhất khi khởi kiện, người cho vay cần lưu ý một số vấn đề sau:

1. Xác thực tài khoản người vay

Cần chứng minh tài khoản Zalo, Messenger đó đúng là của người vay thông qua:

- Số điện thoại đăng ký tài khoản;

- Hình ảnh đại diện, thông tin cá nhân;

- Nội dung trao đổi thể hiện rõ mối quan hệ và việc vay tiền.

2. Bảo đảm tính nguyên vẹn của tin nhắn

Tin nhắn không được chỉnh sửa, cắt ghép, xóa bớt nội dung. Nên sao lưu dữ liệu và chụp màn hình đầy đủ các đoạn hội thoại liên quan đến việc vay tiền.

3. Lập vi bằng để ghi nhận chứng cứ

Để tăng giá trị pháp lý, người cho vay nên lập vi bằng tại Văn phòng Thừa phát lại đối với các nội dung tin nhắn, ghi âm. Vi bằng sẽ ghi nhận khách quan nội dung giao dịch, tránh trường hợp bên vay thu hồi tin nhắn hoặc phủ nhận thỏa thuận.

Cho vay tiền qua tin nhắn Zalo, Messenger vẫn có giá trị pháp lý và hoàn toàn có thể khởi kiện đòi nợ nếu có đủ chứng cứ chứng minh việc vay tiền và việc bên vay đã nhận tiền trên thực tế. Tuy nhiên, để hạn chế rủi ro, người cho vay nên lưu trữ đầy đủ chứng cứ và thực hiện các biện pháp xác thực cần thiết.

 

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn !