Bước 1: Bảo vệ hiện trường và lập Vi bằng ghi nhận sự kiện pháp lý

Yếu tố cốt lõi trong tố tụng dân sự là chứng cứ. Khi phát hiện bất động sản có dấu hiệu bị xâm hại (nứt vỡ, thấm dột do hệ quả từ công trình lân cận), chủ sở hữu không được tự ý can thiệp làm thay đổi hiện trạng (trừ trường hợp áp dụng biện pháp khắc phục khẩn cấp để bảo đảm an toàn tính mạng).

- Hành động pháp lý: Chủ sở hữu cần ngay lập tức yêu cầu Văn phòng Thừa phát lại tiến hành lập Vi bằng ghi nhận hiện trạng. Vi bằng là chứng cứ vật chất có giá trị chứng minh trước Tòa án và các cơ quan nhà nước có thẩm quyền, ghi nhận khách quan về mức độ thiệt hại tại thời điểm phát sinh tranh chấp.

Bước 2: Thương lượng và lập Biên bản ghi nhận thiệt hại

Căn cứ vào nguyên tắc tự do, tự nguyện cam kết, thỏa thuận trong dân sự, các bên có quyền tự thương lượng về mức bồi thường thiệt hại.

- Hành động pháp lý: Yêu cầu chủ đầu tư hoặc nhà thầu thi công công trình liền kề tiến hành kiểm tra thực địa. Quá trình này bắt buộc phải được lập thành Biên bản ghi nhận sự việc và thống nhất phương án bồi thường. Biên bản cần có chữ ký của các bên liên quan và sự chứng kiến của đại diện Tổ dân phố nhằm đảm bảo tính pháp lý, làm cơ sở ràng buộc trách nhiệm về sau.

Bước 3: Khiếu nại hành chính và yêu cầu áp dụng biện pháp ngăn chặn (Đình chỉ thi công)

Trong trường hợp chủ công trình liền kề có dấu hiệu trốn tránh trách nhiệm, bất hợp tác hoặc tiếp tục thi công gây nguy cơ sạt lở, đổ sụp công trình lân cận, người bị thiệt hại cần thực hiện quyền khiếu nại hành chính.

- Hành động pháp lý: Soạn thảo và nộp Đơn đề nghị giải quyết tranh chấp / Đơn yêu cầu đình chỉ thi công đến Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã/phường hoặc Thanh tra Sở Xây dựng sở tại.

- Căn cứ pháp lý: Cơ quan chức năng có thẩm quyền sẽ căn cứ vào đơn khiếu nại để tiến hành thanh tra, kiểm tra và có quyền ban hành Quyết định đình chỉ thi công công trình vi phạm trật tự xây dựng cho đến khi các bên giải quyết dứt điểm vấn đề bồi thường.

Bước 4: Trưng cầu giám định và định giá thiệt hại tài sản

Để xác định chính xác nghĩa vụ bồi thường, mức bồi thường không thể dựa trên sự ước lượng cảm tính mà phải căn cứ vào kết luận chuyên môn.

- Hành động pháp lý: Yêu cầu một tổ chức thẩm định giá độc lập có đủ chức năng tiến hành khảo sát, đánh giá và ban hành Chứng thư thẩm định giá. Thiệt hại được bồi thường bao gồm: Chi phí khôi phục tình trạng ban đầu của tài sản, giá trị tài sản gắn liền với công trình bị hư hỏng, và các chi phí phát sinh khác (ví dụ: chi phí thuê chỗ ở tạm thời trong thời gian công trình có nguy cơ sụp đổ).

Bước 5: Khởi kiện vụ án dân sự ra Tòa án nhân dân có thẩm quyền

Trường hợp hòa giải tại cơ sở không thành, chủ sở hữu tài sản bị xâm hại có quyền khởi kiện theo thủ tục tố tụng dân sự.

- Hành động pháp lý: Chuẩn bị Hồ sơ khởi kiện yêu cầu bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng nộp tại Tòa án nhân dân cấp Quận/Huyện nơi có bất động sản. Hồ sơ bao gồm: Đơn khởi kiện, Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, Vi bằng, Chứng thư thẩm định giá, Biên bản hòa giải không thành (nếu có) và các tài liệu nhân thân liên quan.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!