PHẦN 1: KHI CHÓ, MÈO CẮN NGƯỜI - AI PHẢI BỒI THƯỜNG?

Theo nguyên tắc của pháp luật dân sự, khi có thiệt hại xảy ra do vật nuôi (súc vật) gây ra, trách nhiệm bồi thường sẽ phát sinh. Cụ thể, căn cứ theo Điều 603 Bộ luật Dân sự 2015 về Bồi thường thiệt hại do súc vật gây ra:

1. Chủ thể phải chịu trách nhiệm bồi thường:

- Chủ sở hữu thú cưng: Là người đầu tiên phải bồi thường thiệt hại nếu chó, mèo của họ cắn người.

- Người chiếm hữu, sử dụng hợp pháp: Nếu chủ sở hữu đang giao chó, mèo cho người khác chăm sóc (ví dụ: thuê người dắt chó đi dạo, gửi ở cơ sở chăm sóc thú cưng), thì người đang quản lý trực tiếp vật nuôi phải bồi thường, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác.

- Người chiếm hữu, sử dụng trái pháp luật: Nếu thú cưng bị trộm và con vật đó cắn người, thì kẻ trộm (người chiếm hữu trái pháp luật) phải bồi thường.

2. Các khoản chi phí bồi thường (Điều 590 Bộ luật Dân sự 2015):

Người bị thiệt hại về sức khỏe có quyền yêu cầu chủ vật nuôi chi trả các khoản bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng, bao gồm:

- Chi phí y tế hợp lý: Tiền khám chữa bệnh, tiêm phòng dại, tiền thuốc men, chi phí phục hồi sức khỏe.

- Thu nhập thực tế bị mất hoặc bị giảm sút: Của người bị chó cắn trong thời gian điều trị.

- Chi phí và phần thu nhập bị mất của người chăm sóc: Áp dụng trong thời gian người bị hại phải nằm viện điều trị.

- Bồi thường tổn thất về tinh thần: Mức bồi thường do các bên thỏa thuận; nếu không thỏa thuận được, mức tối đa không quá 50 lần mức lương cơ sở do Nhà nước quy định.

3. Trường hợp được miễn trừ trách nhiệm bồi thường:

Chủ vật nuôi sẽ không phải bồi thường nếu chứng minh được thiệt hại xảy ra hoàn toàn do lỗi của người bị hại. Ví dụ: Người bị hại cố tình trêu chọc, đánh đập vật nuôi dẫn đến việc bị cắn trả.

PHẦN 2: XỬ LÝ HÀNH VI THẢ RÔNG VÀ PHÓNG UẾ BỪA BÃI

Việc thả rông thú cưng không rọ mõm hoặc để phóng uế bừa bãi ra nơi công cộng, ngõ đi chung không chỉ gây mất vệ sinh mà còn là hành vi vi phạm hành chính. Các chế tài được quy định rõ như sau:

1. Lỗi thả rông, không đeo rọ mõm:

Căn cứ theo quy định tại Nghị định 90/2017/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 04/2020/NĐ-CP), chủ vật nuôi sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng đối với một trong các hành vi:

- Không tiêm phòng vắc xin phòng bệnh dại cho động vật bắt buộc phải tiêm.

- Không đeo rọ mõm cho chó hoặc không xích giữ chó, không có người dắt khi đưa chó ra nơi công cộng.

2. Lỗi để vật nuôi phóng uế bừa bãi:

Căn cứ theo Khoản 1 Điều 7 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định về vi phạm trật tự công cộng, chủ vật nuôi có thể bị phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng đối với hành vi:

- Thả rông động vật nuôi trong đô thị hoặc nơi công cộng.

- Để động vật nuôi phóng uế ra nơi công cộng, khu vực chung gây mất vệ sinh môi trường.

PHẦN 3: LỜI KHUYÊN PHÁP LÝ - QUY TRÌNH XỬ LÝ THỰC TẾ DÀNH CHO BẠN

Khi gặp phải các tình huống trên, để bảo vệ quyền lợi của mình một cách hợp pháp và văn minh, bạn nên thực hiện theo quy trình sau:

Bước 1: Thu thập và cố định chứng cứ. Đây là bước quan trọng nhất trong tố tụng dân sự. Hãy chụp ảnh, quay video lại cảnh thú cưng thả rông, phóng uế hoặc vết thương bị cắn. Giữ lại toàn bộ hóa đơn y tế, biên lai thuốc men. Nếu có camera an ninh của khu phố hoặc người làm chứng, hãy xin trích xuất và ghi nhận lại.

Bước 2: Thương lượng và Hòa giải. Hãy mang các bằng chứng này trao đổi trực tiếp, thiện chí với chủ vật nuôi để yêu cầu họ quản lý lại thú cưng, dọn dẹp vệ sinh hoặc thanh toán chi phí y tế. Việc này giúp giữ gìn hòa khí hàng xóm láng giềng.

Bước 3: Nhờ cơ quan chức năng can thiệp. Nếu chủ vật nuôi có thái độ bất hợp tác, né tránh trách nhiệm, bạn hãy làm đơn trình báo hoặc phản ánh trực tiếp tới Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã/phường hoặc Công an xã/phường nơi cư trú. Cơ quan chức năng sẽ có thẩm quyền lập biên bản và ra quyết định xử phạt vi phạm hành chính đối với chủ vật nuôi.

Bước 4: Khởi kiện ra Tòa án. Trong trường hợp chó mèo cắn gây thương tích nặng, tổn hại sức khỏe lớn mà chủ vật nuôi nhất quyết từ chối bồi thường, bạn hoàn toàn có quyền làm Đơn khởi kiện gửi đến Tòa án nhân dân cấp Quận/Huyện nơi bị đơn (chủ vật nuôi) cư trú để yêu cầu Tòa án buộc họ phải thực hiện nghĩa vụ bồi thường thiệt hại ngoài hợp đồng.

Pháp luật luôn có những hành lang pháp lý chặt chẽ để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của công dân. Việc hiểu rõ luật không chỉ giúp bạn tự vệ mà còn góp phần xây dựng một môi trường sống văn minh, tôn trọng kỷ cương chung.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!