1. Cá độ bóng đá dưới góc nhìn pháp luật

Cá độ bóng đá là hành vi các cá nhân hoặc tổ chức thỏa thuận thắng thua bằng tiền, tài sản hoặc lợi ích vật chất khác dựa trên kết quả của một trận đấu bóng đá. Người tham gia sẽ dự đoán tỷ số, đội thắng, đội thua hoặc các diễn biến khác của trận đấu để nhận hoặc mất tiền theo kết quả thực tế.

Mặc dù pháp luật Việt Nam không đưa ra một định nghĩa riêng về "cá độ bóng đá", nhưng về bản chất, đây là một hình thức đánh bạc nếu việc thắng thua được xác định bằng tiền hoặc tài sản và không thuộc các trường hợp được Nhà nước cho phép.

Theo khoản 1 Điều 28 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP của Chính phủ, hành vi "cá cược trái phép trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí hoặc các hoạt động khác" là hành vi vi phạm pháp luật và bị xử phạt vi phạm hành chính.

Bên cạnh đó, Điều 321 Bộ luật Hình sự năm 2015 (được sửa đổi, bổ sung năm 2017) quy định về Tội đánh bạc. Theo đó, người nào đánh bạc trái phép dưới bất kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hoặc hiện vật có giá trị từ 5 triệu đồng trở lên hoặc dưới 5 triệu đồng nhưng đã từng bị xử phạt vi phạm hành chính hoặc bị kết án về hành vi này mà chưa được xóa án tích thì có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Dưới góc độ pháp lý, cá độ bóng đá trái phép thường có các dấu hiệu nhận biết sau:

• Có sự thỏa thuận thắng thua dựa trên kết quả của trận đấu bóng đá.
• Có sử dụng tiền, tài sản hoặc các lợi ích vật chất khác để thanh toán thắng thua.
• Hoạt động không được tổ chức bởi đơn vị được cơ quan nhà nước có thẩm quyền cho phép.
• Người tham gia có mục đích thu lợi từ kết quả thắng thua của trận đấu.

Ví dụ:

• Hai người thỏa thuận mỗi bên đặt 2 triệu đồng vào kết quả một trận bóng đá và thanh toán tiền sau khi trận đấu kết thúc. Đây là hành vi cá độ bóng đá trái phép.
• Một người tham gia đặt cược trên website cá cược bóng đá không được cấp phép hoạt động tại Việt Nam. Đây cũng là hành vi cá độ bóng đá trái phép và có thể bị xử lý theo quy định của pháp luật.
• Một nhóm người tổ chức nhận kèo, ghi kèo và thanh toán tiền thắng thua sau các trận đấu bóng đá. Tùy quy mô và số tiền giao dịch, những người này có thể bị xử lý về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo Điều 322 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Cần lưu ý rằng pháp luật Việt Nam hiện chỉ cho phép kinh doanh đặt cược đối với một số loại hình nhất định theo quy định tại Nghị định số 06/2017/NĐ-CP của Chính phủ về kinh doanh đặt cược đua ngựa, đua chó và bóng đá quốc tế. Ngoài các trường hợp được pháp luật cho phép và được cơ quan có thẩm quyền cấp phép tổ chức, mọi hành vi cá độ bóng đá ăn tiền đều có thể bị xem là hành vi đánh bạc trái phép và bị xử lý theo quy định của pháp luật.

Như vậy, dưới góc nhìn pháp luật Việt Nam, cá độ bóng đá không đơn thuần là hoạt động giải trí mang tính dự đoán kết quả trận đấu mà là hành vi có thể phát sinh trách nhiệm hành chính hoặc trách nhiệm hình sự khi được thực hiện trái quy định của pháp luật và có yếu tố được thua bằng tiền hoặc tài sản.

2. Quy định về xử phạt hành chính đối với hành vi cá độ bóng đá

 

Cá độ bóng đá trái phép là hành vi vi phạm pháp luật và có thể bị xử phạt vi phạm hành chính nếu chưa đủ điều kiện để truy cứu trách nhiệm hình sự.

Căn cứ điểm c khoản 2 Điều 28 Nghị định số 144/2021/NĐ-CP ngày 31/12/2021 của Chính phủ, người có hành vi:

"Cá cược trái phép trong hoạt động thi đấu thể thao, vui chơi giải trí hoặc các hoạt động khác"

sẽ bị phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 2.000.000 đồng.

Ngoài hình thức phạt tiền, khoản 6 Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP còn quy định người vi phạm có thể bị:

• Tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính.
• Tịch thu số tiền dùng để cá độ.
• Tịch thu khoản tiền thu lợi bất hợp pháp từ hành vi vi phạm.

Trường hợp cá nhân có hành vi tổ chức, lôi kéo hoặc chứa chấp việc cá độ bóng đá nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì mức xử phạt sẽ cao hơn.

Theo khoản 4 Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP, người có hành vi:

• Rủ rê, lôi kéo, tụ tập người khác để đánh bạc;
• Dùng nhà ở, địa điểm hoặc phương tiện thuộc quyền quản lý của mình để chứa chấp việc đánh bạc;
• Tổ chức hoạt động cá cược ăn tiền trái phép;

có thể bị phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng.

Đối với các hành vi tổ chức mạng lưới cá độ chuyên nghiệp, làm chủ cá độ hoặc tổ chức cá cược thể thao trái phép nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự, khoản 5 Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP quy định mức phạt từ 10.000.000 đồng đến 20.000.000 đồng.

Như vậy, nếu người tham gia cá độ bóng đá với số tiền nhỏ, chưa đủ căn cứ xử lý hình sự và chưa thuộc trường hợp tái phạm theo quy định của Bộ luật Hình sự thì thường sẽ bị xử phạt hành chính theo Điều 28 Nghị định 144/2021/NĐ-CP.

 

3. Quy định về truy cứu hình sự đối với hành vi cá độ bóng đá

Khi hành vi cá độ bóng đá đạt đến mức độ nguy hiểm cho xã hội theo quy định của pháp luật hình sự, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội đánh bạc theo Điều 321 Bộ luật Hình sự năm 2015, được sửa đổi, bổ sung năm 2017.

Trường hợp bị truy cứu trách nhiệm hình sự

Theo khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự:

Người nào đánh bạc trái phép dưới  kỳ hình thức nào được thua bằng tiền hoặc hiện vật trị giá từ 5.000.000 đồng trở lên thì bị truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, dù số tiền cá độ dưới 5.000.000 đồng, người vi phạm vẫn có thể bị xử lý hình sự nếu:

• Đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi đánh bạc hoặc tổ chức đánh bạc mà còn vi phạm;
• Đã bị kết án về Tội đánh bạc hoặc Tội tổ chức đánh bạc, gá bạc mà chưa được xóa án tích.

Khung hình phạt cơ bản

Theo khoản 1 Điều 321 Bộ luật Hình sự, người phạm tội có thể bị:

• Phạt tiền từ 20.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng;
• Hoặc phạt cải tạo không giam giữ đến 03 năm;
• Hoặc phạt tù từ 06 tháng đến 03 năm.

Khung hình phạt tăng nặng

Theo khoản 2 Điều 321 Bộ luật Hình sự, người phạm tội bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm nếu thuộc một trong các trường hợp:

• Có tính chất chuyên nghiệp;
• Tiền hoặc hiện vật dùng đánh bạc trị giá từ 50.000.000 đồng trở lên;
• Sử dụng mạng internet, mạng máy tính, mạng viễn thông hoặc phương tiện điện tử để phạm tội;
• Tái phạm nguy hiểm.

Đây là quy định thường được áp dụng đối với các trường hợp tham gia cá độ bóng đá trực tuyến thông qua website, ứng dụng hoặc các hệ thống cá cược trên mạng.

Hình phạt bổ sung

Khoản 3 Điều 321 Bộ luật Hình sự quy định người phạm tội còn có thể bị:

• Phạt tiền từ 10.000.000 đồng đến 50.000.000 đồng.

Trách nhiệm hình sự đối với người tổ chức cá độ

Đối với các đối tượng ghi kèo, nhận độ, điều hành đường dây cá độ hoặc tổ chức cho người khác tham gia cá độ bóng đá, có thể bị truy cứu về Tội tổ chức đánh bạc hoặc gá bạc theo Điều 322 Bộ luật Hình sự năm 2015 (sửa đổi, bổ sung năm 2017).

Khung hình phạt cơ bản:

• Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 300.000.000 đồng;
• Hoặc phạt tù từ 01 năm đến 05 năm.

Khung hình phạt tăng nặng:

• Phạt tù từ 05 năm đến 10 năm nếu có tính chất chuyên nghiệp, thu lợi bất chính lớn, sử dụng mạng internet để tổ chức cá độ hoặc thuộc các trường hợp nghiêm trọng khác theo Điều 322 Bộ luật Hình sự.

Có thể thấy, pháp luật Việt Nam xử lý rất nghiêm khắc đối với hành vi cá độ bóng đá. Người tham gia có thể bị xử phạt hành chính hoặc truy cứu trách nhiệm hình sự tùy theo số tiền dùng để cá độ, tính chất hành vi và hậu quả gây ra. Đối với người tổ chức hoặc điều hành các đường dây cá độ, mức hình phạt có thể lên tới 10 năm tù cùng các hình phạt bổ sung về tiền và tài sản.