1. Đề cao quyền của vợ, nhưng chưa phù hợp với quyền của chồng

Đại diện TAND Tối cao đề xuất mở rộng quyền yêu cầu giải quyết ly hôn cho người chồng trong trường hợp có căn cứ chứng minh vợ đang mang thai hoặc sinh con không phải là con chung của vợ chồng, hoặc mang thai hộ. Đề xuất này được đưa ra trong bối cảnh quy định hiện hành của Luật Hôn nhân và Gia đình không cho phép người chồng yêu cầu ly hôn khi vợ đang mang thai, sinh con (không phân biệt mang thai, sinh con với ai) hoặc đang nuôi con dưới 12 tháng tuổi.

Theo Báo cáo tổng kết 10 năm thi hành Luật Hôn nhân và Gia đình năm 2014, Bộ Tư pháp cho rằng quy định nêu trên tuy nhằm bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của người vợ, song chưa thực sự bảo đảm sự cân bằng với quyền và lợi ích hợp pháp của người chồng.

Thực tế cho thấy có những trường hợp người vợ mang thai hoặc đang nuôi con nhỏ nhưng thai nhi hoặc đứa trẻ không phải là con của người chồng; hoặc người vợ có hành vi ngoại tình, vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ vợ chồng, khiến hôn nhân rơi vào tình trạng trầm trọng, không thể hàn gắn. Tuy nhiên, trong những trường hợp này, người chồng vẫn bị hạn chế quyền yêu cầu ly hôn.

Tại hội nghị do Bộ Tư pháp tổ chức sáng 24.12, đại diện TAND Tối cao đã dẫn chứng trường hợp ông A và bà B có đăng ký kết hôn, sau đó phát sinh mâu thuẫn và sống ly thân nhiều năm. Trong thời gian này, bà B chung sống và mang thai với người khác. Dù ông A có đủ căn cứ chứng minh đứa trẻ không phải con chung, khi ông nộp đơn yêu cầu tòa án giải quyết ly hôn thì vẫn bị trả lại đơn do pháp luật hiện hành không cho phép người chồng khởi kiện trong trường hợp vợ đang mang thai.

Theo đại diện TAND Tối cao, quy định này đã hạn chế quyền ly hôn của người chồng trong khi mục đích của hôn nhân không còn đạt được. Để khắc phục bất cập, TAND Tối cao đề xuất sửa đổi, bổ sung theo hướng cho phép người chồng được quyền yêu cầu ly hôn nếu chứng minh được con dưới 12 tháng tuổi hoặc thai nhi không phải là con chung của vợ chồng, hoặc trong trường hợp người vợ mang thai hộ.

2. Đề xuất bổ sung ngoài tình là căn cứ ly hôn

Bên cạnh đó, đại diện TAND Tối cao cũng đề xuất nghiên cứu, sửa đổi và bổ sung các căn cứ ly hôn liên quan đến hành vi ngoại tình nhằm phù hợp hơn với thực tiễn. Cụ thể, ly hôn có thể được xem xét trong các trường hợp một bên vợ hoặc chồng ngoại tình lặp đi lặp lại nhiều lần; đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này nhưng vẫn tiếp tục vi phạm; hoặc có văn bản của cơ quan điều tra xác định có dấu hiệu tội phạm vi phạm chế độ một vợ, một chồng nhưng chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự.

Ngoài ra, hành vi ngoại tình gây hậu quả nghiêm trọng cũng được đề xuất là căn cứ ly hôn, trong đó hậu quả có thể bao gồm việc xâm hại đến tính mạng, sức khỏe, tinh thần của bên còn lại hoặc làm gia đình tan vỡ. Trường hợp vợ hoặc chồng ngoại tình, bỏ nhà đi quá hai năm, không có tin tức, không thực hiện trách nhiệm với gia đình, không cùng nhau xây dựng mục đích hôn nhân, cũng được xem là căn cứ cho ly hôn.

Đồng thời, TAND Tối cao đề xuất bổ sung hành vi bạo lực gia đình làm căn cứ ly hôn, bao gồm cả bạo lực thể chất như đánh đập, ngược đãi, hành hạ và bạo lực tinh thần như chửi bới, sỉ nhục, xúc phạm danh dự, nhân phẩm.

Cùng với đó, việc bổ sung quy định ly thân là một trong những căn cứ để tòa án giải quyết ly hôn cũng được đề xuất. Theo hướng này, nếu vợ chồng đã ly thân trên ba năm mà không thể đoàn tụ, hoặc ly thân trên ba năm theo quyết định của tòa án, thì tòa án có thể cho ly hôn mà không cần xem xét, đánh giá thực trạng quan hệ hôn nhân hay yêu cầu các bên chứng minh tình trạng hôn nhân trầm trọng.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!