Hướng dẫn thủ tục ly hôn với người nước ngoài theo quy định pháp luật Việt Nam
Trong bối cảnh hội nhập quốc tế sâu rộng, hôn nhân có yếu tố nước ngoài ngày càng phổ biến tại Việt Nam. Song song với đó, các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài cũng gia tăng, kéo theo nhiều vướng mắc pháp lý liên quan đến thẩm quyền giải quyết, pháp luật áp dụng và thủ tục tố tụng. Pháp luật Việt Nam hiện hành đã có những quy định tương đối đầy đủ nhằm điều chỉnh vấn đề này, chủ yếu tại Luật Hôn nhân và gia đình năm 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự năm 2015.
1. Ly hôn có yếu tố nước ngoài là gì?
Theo Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình 2014, ly hôn có yếu tố nước ngoài bao gồm các trường hợp sau:
- Ly hôn giữa công dân Việt Nam với người nước ngoài;
- Ly hôn giữa người nước ngoài với nhau nhưng thường trú tại Việt Nam, khi có yêu cầu giải quyết tại Việt Nam.
Đối với trường hợp công dân Việt Nam không thường trú tại Việt Nam vào thời điểm yêu cầu ly hôn, pháp luật áp dụng được xác định như sau:
- Nếu vợ chồng có nơi thường trú chung ở nước ngoài, việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật của nước nơi thường trú chung;
- Nếu không có nơi thường trú chung, việc ly hôn được giải quyết theo pháp luật Việt Nam.
Riêng đối với tài sản là bất động sản ở nước ngoài, việc giải quyết khi ly hôn được thực hiện theo pháp luật của quốc gia nơi có bất động sản, cũng theo quy định tại Điều 127 Luật Hôn nhân và gia đình 2014.
2. Thẩm quyền giải quyết ly hôn với người nước ngoài
Về thẩm quyền giải quyết, khoản 3 Điều 35 và Điều 37 Bộ luật Tố tụng dân sự sửa đổi, bổ sung năm 2025 quy định:
Tòa án nhân dân khu vực có thẩm quyền giải quyết các vụ việc ly hôn có yếu tố nước ngoài.
3. Hồ sơ ly hôn với người nước ngoài
- Để thực hiện thủ tục ly hôn có yếu tố nước ngoài, đương sự cần chuẩn bị các giấy tờ cơ bản sau:
- Đơn xin ly hôn hoặc Đơn yêu cầu công nhận thuận tình ly hôn (theo mẫu của Tòa án);
- Bản chính Giấy chứng nhận kết hôn; trường hợp mất bản chính thì nộp bản sao có chứng thực hợp lệ;
- Bản sao chứng thực Chứng minh nhân dân/Căn cước công dân hoặc Hộ chiếu, sổ hộ khẩu;
- Bản sao Giấy khai sinh của con (nếu có con chung);
- Tài liệu, chứng cứ về tài sản chung (nếu có tranh chấp);
- Giấy tờ chứng minh việc một bên đang cư trú ở nước ngoài (hộ chiếu, visa, giấy xác nhận cư trú…).
Lưu ý pháp lý quan trọng:
Trường hợp hai bên đăng ký kết hôn theo pháp luật nước ngoài nhưng yêu cầu ly hôn tại Việt Nam, Giấy chứng nhận kết hôn phải được hợp thức hóa lãnh sự và ghi chú kết hôn tại Sở Tư pháp theo quy định, trước khi Tòa án Việt Nam thụ lý vụ việc.
4. Trình tự, thủ tục giải quyết ly hôn
Trình tự giải quyết ly hôn với người nước ngoài được thực hiện theo thủ tục tố tụng dân sự, bao gồm các bước cơ bản:
Bước 1: Nộp hồ sơ ly hôn tại Tòa án có thẩm quyền.
Bước 2: Trong thời hạn khoảng 07 – 15 ngày, Tòa án xem xét hồ sơ và ra thông báo nộp tiền tạm ứng án phí nếu hồ sơ hợp lệ.
Bước 3: Nộp tiền tạm ứng án phí tại Chi cục Thi hành án dân sự và nộp lại biên lai cho Tòa án.
Bước 4: Tòa án tiến hành hòa giải và giải quyết vụ án theo thủ tục sơ thẩm.
Theo thực tiễn áp dụng Bộ luật Tố tụng dân sự 2015, thời gian giải quyết một vụ ly hôn có yếu tố nước ngoài thường kéo dài từ 4 đến 6 tháng kể từ ngày thụ lý, có thể lâu hơn nếu cần ủy thác tư pháp ra nước ngoài.
5. Án phí ly hôn
Theo Nghị quyết số 326/2016/UBTVQH14 của Ủy ban Thường vụ Quốc hội:
Án phí sơ thẩm đối với vụ án ly hôn không có tranh chấp tài sản là 300.000 đồng;
Trường hợp có tranh chấp tài sản, án phí được xác định theo giá trị tài sản tranh chấp theo biểu mức quy định.
6. Kết luận
Ly hôn với người nước ngoài là thủ tục pháp lý phức tạp, đòi hỏi người yêu cầu phải nắm rõ thẩm quyền, pháp luật áp dụng và trình tự tố tụng. Việc tuân thủ đúng quy định của Luật Hôn nhân và gia đình 2014 và Bộ luật Tố tụng dân sự 2015 không chỉ giúp bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp của các bên mà còn rút ngắn thời gian giải quyết tranh chấp. Trong các trường hợp có yếu tố nước ngoài, đương sự nên cân nhắc việc tham vấn luật sư để hạn chế rủi ro pháp lý phát sinh.
Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua Tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!




