Tranh chấp tài sản ly hôn

Khi mâu thuẫn hôn nhân bước vào giai đoạn trầm trọng, bên nắm giữ phần lớn tài sản hoặc trực tiếp quản lý dòng tiền thường chuẩn bị kịch bản tẩu tán:Tự ý viết giấy vay nợ viết tay, ký lùi ngày về các thời điểm nhiều năm trước với bố mẹ ruột, anh chị em hoặc bạn bè thân thiết. Hay trình bày trước Tòa án rằng số tiền vay được dùng để "đầu tư kinh doanh thua lỗ", "sửa chữa nhà cửa" hoặc "chi tiêu gia đình", từ đó yêu cầu Tòa án buộc người còn lại phải cùng chịu trách nhiệm liên đới trả nợ theo nguyên tắc nghĩa vụ chung.

Để bảo vệ quyền lợi hợp pháp của bên bị thiệt hại, pháp luật quy định rất rõ về tiêu chí xác định nghĩa vụ tài chính của vợ chồng:

• Điều kiện xác định nghĩa vụ chung về tài sản của vợ chồng:

  • Căn cứ Điều 37 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng chỉ có nghĩa vụ chung về tài sản trong các trường hợp: Nghĩa vụ phát sinh từ giao dịch do vợ chồng cùng thỏa thuận xác lập; nghĩa vụ do vợ hoặc chồng thực hiện nhằm đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình; hoặc nghĩa vụ phát sinh từ việc chiếm hữu, sử dụng, định đoạt tài sản chung.

  • Căn cứ Khoản 2 Điều 27 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ, chồng chịu trách nhiệm liên đới về các nghĩa vụ do một bên thực hiện chỉ khi giao dịch đó nhằm phục vụ nhu cầu thiết yếu của gia đình hoặc theo ủy quyền hợp pháp của bên kia. Nếu một bên tự ý vay mượn mà bên kia không biết, không đồng ý và tiền không dùng cho gia đình, đó là khoản nợ riêng của cá nhân đó theo Điều 45 Luật Hôn nhân và Gia đình 2014.

• Vô hiệu hóa hợp đồng vay tài sản do giả tạo:

  • Căn cứ Khoản 1 Điều 124 Bộ luật Dân sự 2015 quy định về Giao dịch dân sự vô hiệu do giả tạo: Khi các bên xác lập giao dịch dân sự một cách giả tạo nhằm che giấu một giao dịch dân sự khác hoặc nhằm trốn tránh nghĩa vụ với người thứ ba thì giao dịch dân sự đó vô hiệu.

  • Việc lập giấy vay nợ khống nhằm giảm trừ nghĩa vụ phân chia tài sản cho vợ/chồng là hành vi trốn tránh nghĩa vụ pháp lý, Tòa án có thẩm quyền tuyên bố văn bản vay nợ đó vô hiệu tuyệt đối.

• Cơ chế thu thập và đối chất chứng cứ tại Tòa án:

  • Căn cứ Điều 91 và Điều 93 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015, đương sự có nghĩa vụ đưa ra chứng cứ để chứng minh cho yêu cầu của mình. Để chứng minh khoản nợ là khống, luật sư và đương sự có quyền yêu cầu Tòa án:

    • Yêu cầu bên cho vay chứng minh nguồn tiền thực tế: Sao kê tài khoản ngân hàng chuyển tiền, chứng minh thu nhập/khả năng tài chính của người cho vay tại thời điểm cho vay hàng tỷ đồng tiền mặt.

    • Xác minh dòng tiền sử dụng: Yêu cầu bên vay giải trình chi tiết số tiền vay đã chuyển vào tài khoản nào, thanh toán cho hóa đơn, hợp đồng kinh tế nào trong thời kỳ hôn nhân.

    • Yêu cầu giám định tuổi của mực và chữ ký theo Điều 102 Bộ luật Tố tụng Dân sự 2015 nếu nghi ngờ giấy vay nợ viết tay được lập lùi ngày.

Như vậy, cần chú ý:

• Tuyệt đối không ký nhận: Không ký vào bất kỳ biên bản hòa giải, cam kết hay văn bản nào thừa nhận khoản nợ khi chưa nắm rõ nguồn gốc và chứng từ giải ngân.

• Chủ động đề nghị Tòa án xác minh: Yêu cầu Tòa án triệu tập người cho vay với tư cách "Người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan", đồng thời tiến hành đối chất công khai, yêu cầu sao kê ngân hàng và tài khoản thuế của các bên để làm rõ tính xác thực của dòng tiền.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!