1. Tài sản mua trước hôn nhân có đương nhiên là tài sản riêng hay không?
   1. Thời điểm mua tài sản chưa phải yếu tố duy nhất

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, tài sản có trước hôn nhân về nguyên tắc được xem là tài sản riêng của vợ hoặc chồng. Tuy nhiên, trong thực tế, nhiều tài sản được hình thành theo kiểu “mua trước – trả tiền sau”, đặc biệt là nhà đất hoặc ô tô mua trả góp. Điều này khiến việc xác định tài sản riêng hay tài sản chung không thể chỉ nhìn vào thời điểm ký hợp đồng mua bán.

1. 2. Vì sao tranh chấp loại tài sản này rất phổ biến?

Nhiều cặp vợ chồng sau khi kết hôn tiếp tục dùng thu nhập chung để trả nợ ngân hàng, đóng tiền gốc, lãi hoặc sửa chữa, hoàn thiện tài sản. Sau nhiều năm, giá trị tài sản tăng lên đáng kể nên khi ly hôn, bên còn lại thường cho rằng mình cũng có công sức tạo lập tài sản và phải được chia phần tương ứng. Đây là lý do các tranh chấp liên quan đến tài sản trả góp thường kéo dài và khó giải quyết hơn nhiều so với tài sản thông thường.

2. Tòa án thường xem xét những yếu tố nào khi chia tài sản?
   1. Xác định nguồn tiền dùng để trả góp sau kết hôn

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, thu nhập phát sinh trong thời kỳ hôn nhân thường được xem là tài sản chung của vợ chồng. Vì vậy, nếu khoản vay mua nhà hoặc mua xe tiếp tục được thanh toán bằng tiền lương, lợi nhuận kinh doanh hoặc tài sản chung sau khi kết hôn thì phần giá trị được tạo lập thêm trong thời kỳ hôn nhân có thể bị xem xét để phân chia. Nói cách khác, tài sản có thể vẫn là tài sản riêng của một người, nhưng phần giá trị tăng thêm nhờ đóng góp chung lại có khả năng trở thành đối tượng tranh chấp. Tòa án thường xem xét tỷ lệ đóng góp thực tế, thời gian thanh toán, giá trị tài sản ban đầu và công sức của từng bên để đưa ra phương án phân chia phù hợp.

1. 2. Xác định ai là người thực sự tạo lập tài sản chính

Nếu một người đã thanh toán phần lớn giá trị tài sản trước khi kết hôn và chỉ còn khoản trả góp nhỏ sau cưới thì khả năng cao phần giá trị chính vẫn được xem là tài sản riêng. Trong nhiều vụ án, Tòa án tách riêng giá trị đã hình thành trước hôn nhân với phần đóng góp phát sinh sau kết hôn để giải quyết.

Ngay cả khi không trực tiếp đứng tên hợp đồng vay hoặc hợp đồng mua bán, người còn lại vẫn có thể được xem xét công sức đóng góp nếu có tham gia tạo thu nhập chung, chăm sóc gia đình hoặc hỗ trợ tài chính để duy trì việc trả góp

3. Những tình huống dễ phát sinh tranh chấp nhất
   1. Nhà mua trước cưới nhưng sổ hồng cấp sau cưới

Về thời điểm xác lập quyền sở hữu, nhiều người ký hợp đồng mua nhà trước hôn nhân nhưng đến khi kết hôn mới hoàn tất thanh toán và được cấp giấy chứng nhận quyền sở hữu. Khi đó, bên còn lại thường cho rằng tài sản được xác lập trong thời kỳ hôn nhân nên phải là tài sản chung.

Các chứng từ chuyển khoản, hợp đồng tín dụng, lịch sử thanh toán ngân hàng và nguồn tiền dùng để trả góp có ý nghĩa quyết định trong nhiều vụ án. Nếu không lưu giữ đầy đủ tài liệu, việc chứng minh tài sản riêng hay tài sản chung sẽ rất khó khăn.

1. 2. Một bên đứng tên nhưng cả hai cùng trả nợ

Đây là tình huống xảy ra rất phổ biến trong thực tế. Nhiều người mua nhà trước hôn nhân bằng khoản vay dài hạn, sau khi cưới thì cả hai cùng dùng thu nhập để trả nợ trong nhiều năm. Khi ly hôn, tranh chấp thường không nằm ở việc “ai đứng tên” mà nằm ở câu chuyện ai đã góp bao nhiêu tiền và phần giá trị tăng thêm thuộc về ai.

4. Có cần lập thoả thuận tài sản trước hoặc trong hôn nhân không?

Theo Luật Hôn nhân và Gia đình 2014, vợ chồng có quyền thỏa thuận về chế độ tài sản. Trong các trường hợp tài sản mua trả góp kéo dài nhiều năm, việc lập văn bản xác định rõ nguồn tiền và cơ chế sở hữu là giải pháp rất hữu ích để hạn chế tranh chấp về sau. Đối với nhà đất, cổ phần doanh nghiệp hoặc tài sản đầu tư giá trị cao, việc không tách bạch rõ tài sản riêng và tài sản chung thường khiến tranh chấp khi ly hôn trở nên rất căng thẳng.

5. Người đang tranh chấp tài sane kiểu này cần lưu ý gì?

Trong các vụ án hôn nhân gia đình, giấy chứng nhận quyền sở hữu chỉ là một trong nhiều yếu tố được xem xét. Tòa án còn đánh giá nguồn tiền, công sức đóng góp và quá trình sử dụng tài sản trên thực tế.

Sao kê ngân hàng, lịch sử thanh toán khoản vay, hợp đồng tín dụng và tài liệu chứng minh nguồn tiền là những chứng cứ cực kỳ quan trọng. Nhiều người vì không lưu giữ hồ sơ nên dù thực tế có đóng góp tài chính nhưng vẫn gặp bất lợi khi giải quyết tranh chấp.

Trên đây là toàn bộ tư vấn của chúng tôi, hy vọng rằng, những ý kiến tư vấn này, sẽ giúp làm sáng tỏ các vấn đề mà Quý vị đang quan tâm. Để có thể làm rõ hơn và chi tiết từng vấn đề nêu trên cũng như các vấn đề pháp lý mà Quý vị đang cần tham khảo thêm ý kiến chuyên môn. Xin vui lòng liên hệ ngay cho chúng tôi theo địa chỉ email: luatsaosang@gmail.com hoặc qua tổng đài tư vấn: 0936.65.3636 để nhận được sự tư vấn, giải đáp và hỗ trợ từ Luật Sao Sáng. Trân trọng cảm ơn!